Strait of Hormuz ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਘੱਟ ਕੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਿਰਫ਼ **4-8** ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ Brent Crude ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ **$107** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Strait of Hormuz ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਹ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 125 ਜਹਾਜ਼ ਲੰਘਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ਼ 4 ਤੋਂ 8 ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਰੀਡੋਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁੱਲ crude oil ਅਤੇ LNG ਦਾ ਲਗਭਗ 20% ਹਿੱਸਾ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ।
ਸੌਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਅਸਰ
ਸਥਿਤੀ ਉਦੋਂ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਗਈ ਜਦੋਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ 'East-West' ਪਾਈਪਲਾਈਨ 'ਤੇ ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਬਦਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਐਨਰਜੀ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਦਰਾਮਦ (Import) ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। Brent Crude ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸਿੱਧਾ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ:
- ਵਪਾਰਕ ਘਾਟਾ (Trade Deficit): ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵਧੇਗਾ।
- ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ: ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਅੱਜ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਰੁਖ 'Risk-Averse' ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਉਦਯੋਗਾਂ (Heavy Industry) ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਰਹੇਗੀ।