SGB ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਬੱਲੇ-ਬੱਲੇ, ਮਿਲੇਗਾ 210% ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਨਾਫਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ Sovereign Gold Bond (SGB) 2020-21 Series-VIII ਖਰੀਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਕਾਫੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। 18 ਮਈ, 2026 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਬਾਂਡ ਮੈਚਿਓਰ ਹੋਣਗੇ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ 'ਤੇ 210% ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੁੱਲ ₹16,012 ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਿਟ 'ਤੇ ਰੀਡਿਮ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਨਵੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ₹5,127 ਪ੍ਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮ (ਆਨਲਾਈਨ) ਅਤੇ ₹5,177 ਪ੍ਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮ (ਆਫਲਾਈਨ) ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭਾਅ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹਨਾਂ ਬਾਂਡਾਂ 'ਤੇ 2.5% ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਆਜ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਰੀਡੰਪਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਈਸ ਮਈ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ 999 ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਾਲੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਔਸਤ (Average) 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਟੈਕਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਗੇ ਹਾਲਾਤ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਟਰਨਜ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ Capital Gains Tax ਦੇ ਨਿਯਮ ਬਦਲ ਜਾਣਗੇ। ਪਹਿਲਾਂ, SGBs 'ਤੇ ਮੈਚਿਓਰਿਟੀ 'ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ Capital Gains 'ਤੇ ਕੋਈ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ, ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਸਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Original Subscribers) ਨੂੰ ਹੀ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਮਿਲੇਗੀ ਜੋ ਬਾਂਡ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੱਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਾਰਕੀਟ (Secondary Market) ਤੋਂ ਇਹ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ Capital Gains Tax ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ SGB ਦਾ ਰੁਤਬਾ
ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨੇ SGB 2020-21 Series-VIII ਦੀ ਰਿਟਰਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ ₹4,480 ਤੋਂ ₹5,177 ਪ੍ਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮ ਸੀ, ਜੋ ਮਈ 2026 ਤੱਕ ਲਗਭਗ ₹15,693 ਪ੍ਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮ (24-ਕੈਰੇਟ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨੇ SGB ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਸੋਨੇ (Physical Gold) ਅਤੇ ਗੋਲਡ ETFs (Gold ETFs) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ਵਿਕਲਪ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। SGB ਸਕੀਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਅਸਰ
ਬਜਟ 2026 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਨੇ SGBs ਦੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਲਈ। ਹੁਣ, ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਤੋਂ SGB ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ (12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ) ਲਈ 12.5% (ਬਿਨਾਂ ਇੰਡੈਕਸੇਸ਼ਨ ਦੇ) ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਗੂ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬ ਦਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ Capital Gains Tax ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ SGBs, Gold ETFs ਜਾਂ ਹੋਰ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ (Tax Efficiency) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਤੋਂ SGB ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਟੈਕਸ ਦਾ ਲਾਭ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸੋਨਾ ਅਜੇ ਵੀ ਆਕਰਸ਼ਕ, ਪਰ SGB ਦੇ ਟੈਕਸ ਲਾਭ ਸੀਮਤ
ਨਵੇਂ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੋਨਾ 2026 ਤੱਕ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ (Safe-haven Asset) ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਤੋਂ ਬਚਾਅ (Inflation Hedge) ਵਜੋਂ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਿਆ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ, ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, SGBs ਰਾਹੀਂ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। SGBs ਸਰਕਾਰੀ ਗਾਰੰਟੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਿਆਜ ਦਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਸਦੇ ਟੈਕਸ ਲਾਭ ਸੀਮਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਸਿੱਧੇ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਤੋਂ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਤੀਜੇ ਦੇਣਗੇ।