ਅੱਜ ਕੀਮਤੀ ਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਕਈ ਰੰਗ ਦਿਖਾਏ। ਜਿੱਥੇ ਸਿਲਵਰ (Silver) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਕਾਰਨ ਸਿਖਰਾਂ ਛੋਹੀਆਂ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੋਨਾ (Gold) ਵੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੋਖਮਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਆਪਣੀ ਕੀਮਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ।
ਸਿਲਵਰ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਤੇਜ਼ੀ: ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ
ਸਿਲਵਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 5.87% ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ $89.49 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੇ 1.40% ਦੇ ਵਾਧੇ ($5,175) ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਲਵਰ ਦੀਆਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੰਗ (Industrial Demand) ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ (Renewable Energy) ਖੇਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਲਰ ਪੈਨਲ, ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ (EVs) ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਬਿਹਤਰ ਕੰਡਕਟਿਵਿਟੀ (Conductivity) ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਲਰ ਪੈਨਲਾਂ ਦੀ ਮੰਗ 2026 ਵਿੱਚ 120-125 ਮਿਲੀਅਨ ਔਂਸ (Moz) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ EVs ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ 70-75 Moz ਦੀ ਵਾਧੂ ਮੰਗ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਧਾਰ ਨੇ ਸਿਲਵਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਿਰਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। Citigroup ਵਰਗੇ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਹਾਊਸ ਨੇ ਭਵਿੱਖਵਾਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਲਵਰ ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ $100/oz ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਤੱਕ $110/oz ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੋਨਾ ਕਿਉਂ ਰਿਹਾ ਸਥਿਰ?
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸੋਨਾ (Gold) ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਉਲਝਣਾਂ (Geopolitical Tensions) ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ (Safe-Haven Asset) ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ (Central Banks) ਆਪਣੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡਾਲਰ (US Dollar) ਦੀ ਵਧਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Federal Reserve) ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਬਦਲਾਅ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਕੁਝ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਜੋਖਮ
ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਥਿਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਘੱਟ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਟੌਤੀ (ਸ਼ਾਇਦ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ) ਦੀ ਉਮੀਦ ਬਚੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ, ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਡਰ ਹੈ, ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। DXY ਇੰਡੈਕਸ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ 98.7741 'ਤੇ ਹੈ।
ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਬਲ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਲਗਾਤਾਰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਸ਼ੀਅਸ ਮੈਟਲ ETF (Precious Metals ETF) ਨੇ ਵੀ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿਖਾਏ ਹਨ, ਪਰ 9 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਡਾਲਰ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਸਿਲਵਰ ETF ਵਿੱਚ 4% ਤੱਕ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਵੀ ਦੇਖੀ ਗਈ।
ਸਿਲਵਰ ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ (ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ) ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਅਸਥਿਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਦਾ ਡਰ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਰਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ $120/oz ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿਲਵਰ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ 37% ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਰੁਖ਼
ਭਵਿੱਖ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ (Analysts) ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ANZ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨਾ 2026 ਦੀ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ $5,800 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, Heraeus ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਿਲਵਰ ਲਈ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੰਗ ਇੱਕ ਸਹਾਰਾ ਬਣੇਗੀ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚਾਲਕ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ।