Fed ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੇ ਵਧਾਈ ਚਿੰਤਾ
ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਉਤਾਰਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Federal Reserve) ਦੇ ਨਵੇਂ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ Kevin Warsh ਦਾ ਨਾਮ ਆਉਣਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਾਕਿਸ਼ (Hawkish) ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਨਾਂ ਵਿਆਜ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ (Non-yielding Assets) ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ।
MCX ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਅਸਰ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, Multi-Commodity Exchange (MCX) 'ਤੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਭਗ 9% ਡਿੱਗ ਕੇ ₹2,44,654 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆ ਗਈਆਂ। ਗਲੋਬਲ ਸਪਾਟ ਰੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ $90 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਨ, ਤੋਂ 13% ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿੱਗ ਕੇ $75 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਲੇ ਗਏ।
ETFs ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰੇਜ ਦਾ ਖਤਰਾ
ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਵਿਕਰੀ (Sell-off) ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Silver Exchange Traded Funds (ETFs) 'ਤੇ ਪਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਫੰਡਾਂ ਨੇ 13% ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 20% ਤੱਕ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਵੱਡੀ ਲੀਵਰੇਜ (Leverage) ਨੇ ਹੋਰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, 4 ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ, Nippon AMC Silver ETF ਕੋਲ ₹1,300 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਲੀਵਰੇਜ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਇਹ ਨੈੱਟ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਲਗਭਗ ₹1,750 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਉੱਚ ਲੀਵਰੇਜ ਨਾ ਸਿਰਫ ਫਾਇਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਦਰਭ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰਤਾ
ਇਹ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਚਾਂਦੀ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ $121.64 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। 30 ਜਨਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 37% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 41% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਸੀ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਤੇਜ਼ੀ ਹਾਲੀਆ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਟਾ ਗਈ।
ਸੋਨੇ (Gold) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਚਾਂਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੋਨੇ (Gold) ਦੇ ETFs ਨੂੰ ਘੱਟ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ 4% ਤੋਂ 6% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਿਹਾ। MCX 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ (Futures) ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1.58% ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਬਣਤਰਪੂਰਨ ਕਠੋਰਤਾ (Inherent Rigidity) ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਕਸਰ ਹੋਰ ਖਣਨ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਉਪ-ਉਤਪਾਦ (Byproduct) ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਭਾਰੀ ਕੀਮਤ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਜੂਦਾ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੂਰਵ ਅਨੁਮਾਨ (Outlook) ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। 2026 ਲਈ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਾਂਦੀ ਔਸਤਨ $56 ਤੋਂ $65 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ $100 ਤੋਂ $170 ਤੱਕ ਦੇ ਟੀਚੇ ਵੀ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ AI ਅਤੇ ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ (Renewable Energy) ਵਰਗੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੰਗ (Industrial Demand) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਪੈਕੂਲੇਟਿਵ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਿੰਗ (Speculative Positioning) ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹੇ ਸੌਦਿਆਂ (Stretched Long Trades) ਦੇ ਅਨਵਾਈਡਿੰਗ (Unwinding) ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। Nippon India Silver ETF ਲਈ, 2026 ਲਈ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਟੀਚੇ ਇੱਕ ਸਾਵਧਾਨ ਸਥਿਤੀ (Conservative Scenario) ਵਿੱਚ ₹300-350 ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲੇ (Bullish Case) ਵਿੱਚ ₹450-500 ਤੱਕ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੂਲ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਬਦਲਣ (Fundamental Turning Point) ਦੀ ਬਜਾਏ 'ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਿੰਗ-ਡਰਾਈਵਨ ਰੀਸੈੱਟ' (Positioning-driven Reset) ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਅਗਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਪੈਕੂਲੇਟਿਵ ਪੂੰਜੀ, ਮੈਕਰੋ ਇਕਨਾਮਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਡਰਲਾਈੰਗ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੰਗ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ 'ਤੇ ਨੇੜੀਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੇਗਾ।