Fed ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਦਾ ਅਸਰ
3 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ (Silver) ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਕਹਾਣੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। Comex 'ਤੇ ਇਹ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂ 4.40% ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ $82.70 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਅਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 30 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 26% ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਮਤਾਂ ਆਪਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 40% ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਇਸ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ Kevin Warsh ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Fed) ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ Warsh ਦੇ ਕਠੋਰ ਰੁਖ (Hawkish Stance) ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂਆਂ (Precious Metals) ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਿਕਰੀ ਹੋਈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਨਵਰੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਮੁੱਖ ਵਿਆਜ ਦਰ ਨੂੰ 3.5%–3.75% ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ। ਜਦੋਂ ਕਿ Fed ਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, Warsh ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ Warsh ਸ਼ਾਇਦ ਉਮੀਦ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਕਠੋਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਦੇਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੱਧਮ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਥਿਰ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖੀ ਸੰਭਾਵੀ ਬਦਲਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸੰਤੁਲਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਅਾਅ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੂਚਕਾਂਕ
ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਸੰਕਟ ਸਮੇਤ ਵਧੇਰੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ 'ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼' (Safe-Haven) ਵਜੋਂ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਬਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਲੀਆ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਘੱਟਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ, ਨੇ ਫੌਜੀ ਵਾਧੇ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਡਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਖਤਰੇ ਦੇ ਘੱਟੇ ਹੋਏ ਅਹਿਸਾਸ ਨੇ ਜੋਖਮ ਭਰੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ (Risk Assets) ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਵੀ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਭਾਰਤ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਰਿਫ (Tariff) ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ USD-INR ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਰਥਿਕ ਸੂਚਕਾਂਕ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਨੇ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਵਿਕਾਸ ਦਿਖਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ S&P Global US Manufacturing PMI 52.4 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਅਮਰੀਕੀ ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ (Services Sector) ਵਿੱਚ ਗਤੀਵਿਧੀ ਘਟਣ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ਟਡਾਊਨ (Shutdown) ਦੇ ਖਤਰੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਰਥਿਕ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਰਤ ਜੋੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਆਗਾਮੀ ਨੀਤੀਗਤ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਵਿਆਜ ਦਰ ਨੂੰ 5.25% 'ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਢਾਂਚਾਗਤ ਮੰਗ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ
ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਅਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਢਾਂਚਾਗਤ ਮੰਗ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ, ਇਸਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਊਰਜਾ ਸੰਕ੍ਰਮਣ (Energy Transition), ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਲਰ ਪੈਨਲ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ (EVs) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ AI ਅਤੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰਾਂ (Semiconductors) ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ, 2026 ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖਪਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। 2024 ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਦਾ ਲਗਭਗ 60% ਹਿੱਸਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੀ।
ਪੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਰ ਮਾਈਨਿੰਗ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਉਪ-ਉਤਪਾਦ (By-product) ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੰਗੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਨੇ ਸੋਨੇ (Gold) ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਤਾ ਕੰਪਰੈਸ ਹੋ ਰਹੇ ਗੋਲਡ-ਸਿਲਵਰ ਰੇਸ਼ੋ (Gold-Silver Ratio) ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ 2026 ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੀਮਤ ਟੀਚੇ (Price Targets) ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਮਜ਼ਬੂਤ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪੂਰਤੀ ਘਾਟੇ (Supply Deficits) ਦੇ ਕਾਰਨ $120 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲੀਆ ਤੇਜ਼ ਗਿਰਾਵਟਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੁੱਢਲੇ ਮੂਲ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਤੁਰੰਤ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਗੇ, ਚਾਂਦੀ ਇੱਕ ਸੁਧਾਰ (Recovery) ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।