ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਬਦਲਾਅ: ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਨਵੇਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ
SEBI ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਉਤਪਾਦਾਂ (Investment Products) ਦੇ ਫਰੇਮਵਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਭਿੰਨ (Diversified) ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਬਿਠਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ।
Life Cycle Funds ਵਿੱਚ Gold-Silver ਦੀ ਐਂਟਰੀ
Life Cycle Funds, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ Target Date Funds ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ ਹਾਊਸ 0% ਤੋਂ 10% ਤੱਕ Gold ਅਤੇ Silver ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ (Precious Metals) ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ, ਟੀਚੇ-ਅਧਾਰਿਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਉਤਪਾਦ (Goal-Oriented Investment Product) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ETF Pricing ਦਾ ਘਰੇਲੂਕਰਨ
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, SEBI ਨੇ Gold ਅਤੇ Silver ETF ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਫੰਡ LBMA (ਲੰਡਨ ਬੁਲੀਅਨ ਮਾਰਕੀਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ) ਦੇ ਫਿਕਸਿੰਗ ਪ੍ਰਾਈਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪੋਲਡ ਸਪਾਟ ਰੇਟ (Polled Spot Prices) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਣਾ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ (Transparency) ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਰੰਸੀ ਕਨਵਰਜ਼ਨ, ਇੰਪੋਰਟ ਡਿਊਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। SEBI ਨੇ ਕਮੋਡਿਟੀ ETF ਲਈ ਪ੍ਰਾਈਸ ਬੈਂਡ (Price Bands) ਅਤੇ ਕੂਲਿੰਗ-ਆਫ ਪੀਰੀਅਡ (Cooling-off Periods) ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਤੀਸ਼ੀਲ (Dynamic) ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
Gold ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਨ
ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਜਦੋਂ Gold ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਇਕੁਇਟੀ (Nifty 50), ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਅਤੇ ਡੈਬਟ (Debt) ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ Gold ਨੇ 15.6% ਦਾ CAGR (ਕੰਪਾਊਂਡਡ ਐਨੂਅਲ ਗ੍ਰੋਥ ਰੇਟ) ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ Nifty 50 ਨੇ 12.6%। ਖਾਸਕਰ 2025 ਵਿੱਚ, Gold ETF ਨੇ 72% ਤੱਕ ਰਿਟਰਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ Silver ਨੇ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਦਿਖਾਈ। ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ (Geopolitical) ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ, ਕਰੰਸੀ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਵੱਡੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ, Gold ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਡਾਈਵਰਸੀਫਾਇਰ (Diversifier) ਅਤੇ ਹੈੱਜ (Hedge) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Gold ETF ਦਾ ਕੁੱਲ AUM (ਐਸੇਟਸ ਅੰਡਰ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ) ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਤੱਕ ₹1 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਸਥਿਰਤਾ (Volatility) ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ, ਖਾਸਕਰ Silver ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਸਥਿਰਤਾ (Volatility) ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। Gold ਇੱਕ ਹੈੱਜ ਵਜੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੌਲਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਇਕੁਇਟੀ (Equities) ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। Gold ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਦਾ ਸਹੀ ਲਾਭ 5% ਤੋਂ 15% ਦੀ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਕੁਇਟੀ ਦੀ ਗ੍ਰੋਥ ਪੋਟੈਂਸ਼ੀਅਲ ਘੱਟ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ
SEBI ਵੱਲੋਂ Life Cycle Funds ਵਿੱਚ Gold-Silver ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ETF ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਬੈਂਚਮਾਰਕ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣਾ, ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਿਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੀ ਮੰਗ, ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਜਿਓਪੋਲੀਟੀਕਲ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ, ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। 2026 ਲਈ Gold ਦੇ ਭਾਅ ਪ੍ਰਤੀ ਕਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ (Analysts) ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਖ (Constructive Outlook) ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।