ਅੱਜ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ **15 ਪੈਸੇ** ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਕੇ **95.28** 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵੱਲੋਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਲਈ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵੱਡੀ ਕਟੌਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤੇਲ ਸਸਤਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਰਾਹਤ
ਅੱਜ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਨੇ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 15 ਪੈਸੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ 95.28 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਏਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ
ਭਾਰਤ, ਜੋ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਯਾਤਕ (Importer) ਹੈ, ਲਈ ਇਹ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰੰਟ ਅਕਾਊਂਟ ਘਾਟੇ (Current Account Deficit) ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਊਰਜਾ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਦਬਾਅ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੁਆਰਾ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਐਡਜਸਟਮੈਂਟ, ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਟੌਤੀ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਘੱਟ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ Indian Oil Corporation ਅਤੇ Hindustan Petroleum Corporation Limited ਵੱਲੋਂ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਗਭਗ 7 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਰੁਪਏ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਨ ਕਾਰਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਅਸਥਿਰਤਾ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਜਟਿਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਸਾਈਡ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮ (Geopolitical Risks) ਵੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਹਾਰਮੂਜ਼ (Strait of Hormuz) ਨੇੜੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰੈਂਟ (Brent) ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $72.45 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਉੱਪਰ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਓਮਾਨ ਦੇ ਤੱਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਟੈਂਕਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਾਲੀਆ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇਹ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪਲਾਈ ਸਾਈਡ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਉਮੀਦਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਾਂਗ, ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਭਰਪੂਰ ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਸੈਂਸੈਕਸ (Sensex) 176 ਅੰਕ ਵਧ ਕੇ 78,461.16 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿਫਟੀ (Nifty) 34.1 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ 24,464.45 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਸੰਸਥਾਗਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ (Institutional Activity) ਨੇ ਵੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਝਾਨ ਦਿਖਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ₹243.03 ਕਰੋੜ ਦੀ ਨੈੱਟ ਖਰੀਦ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਤੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਟਿਕਾਊਤਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਰਹੇਗੀ।