ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਏ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਜਾਰੀ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਨਾਲ ਦਬਾਅ

Detailed Coverage

ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਅਸਰ

ਰੁਪਏ ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਗਿਰਾਵਟ ਪਿੱਛੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ, ਜੋ ਕਿ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਹੈ, 1.18% ਵੱਧ ਕੇ $92.08 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰਾਮਦਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ

ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਹਾਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ (Geopolitical Risk Premium) ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਖੇਤਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਕਸਰ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਵੱਲ ਪੂੰਜੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੰਪਤੀ (Safe-haven Asset) ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ, ਜੋ ਕਿ ਹੋਰ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਡਾਲਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, 101.15 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਿਹਾ।

RBI ਦੇ ਦਖਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ

ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਇਸ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਅਕਸਰ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਤਰਲਤਾ (Liquidity) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰੁਪਏ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਪਾਸੜ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਦਮਾਂ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿਣਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਾਰਕ ਹੈ ਜੋ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।