ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ **39 ਪੈਸੇ** ਡਿੱਗ ਕੇ **95.77** 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Brent Crude) ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ **$79** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਮੁਦਰਾ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ 'ਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰੁਪਇਆ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ
ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਿਖਾਈ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 39 ਪੈਸੇ ਡਿੱਗ ਕੇ 95.77 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣਾ ਹੈ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਫਿਊਚਰਜ਼ (Brent Crude Futures) 4% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧ ਕੇ $79 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ (Geopolitical) ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨੇੜੇ ਫੌਜੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਸੈਂਸੈਕਸ 616.15 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 76,946.97 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿਫਟੀ 190.50 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 24,015 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਮੁਨਾਫੇ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੈਕਟਰਾਂ ਲਈ ਜੋ ਤੇਲ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੁਪਇਆ ਤੁਰੰਤ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਬੈਲੈਂਸ ਸ਼ੀਟ ਕੁਝ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ 3 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ (Forex Reserves) ਵਿੱਚ 7.26 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਭੰਡਾਰ 674.193 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ 5.654 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸੁਧਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਭੰਡਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਲਈ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤਿਅੰਤ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬਫਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਨਿਗਰਾਨੀਯੋਗ ਗੱਲਾਂ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ, ਤੁਰੰਤ ਫੋਕਸ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਗਤੀ 'ਤੇ ਰਹੇਗਾ। $79 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਗਲੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਪਡੇਟ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੁਆਰਾ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਲਾਈਨਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ ਕਿ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।