ਰਿਜ਼ਰਵਰ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (RBI) ਨੇ 32 ਸਾਵਰੇਨ ਗੋਲਡ ਬਾਂਡ (SGB) ਟ੍ਰਾਂਚਾਂ ਲਈ ਰੀਡੰਪਸ਼ਨ (Redemption) ਕੈਲੰਡਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਂਡ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2027 ਦਰਮਿਆਨ ਜਲਦ ਨਿਕਲਣ (Early Exit) ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਲਡਿੰਗ ਪੀਰੀਅਡ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਮੰਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।
RBI ਦਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਂਡਾਂ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਸਾਵਰੇਨ ਗੋਲਡ ਬਾਂਡ (SGB) ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ 32 ਸੋਨਾ ਬਾਂਡ ਸੀਰੀਜ਼ ਲਈ ਜਲਦ ਨਿਕਲਣ (Early Redemption) ਦਾ ਵੇਰਵੇਵਾਰ ਸ਼ਡਿਊਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਂਡ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਾਰਚ 2027 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੇ ਨਿਵੇਸ਼ 'ਤੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਂਡ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪੰਜ ਸਾਲ ਲਈ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਿਆਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਕਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜਲਦ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ: ਜਾਣੋ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰੀਡੰਪਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹਰ ਸਮੇਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। RBI ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 32 ਟ੍ਰਾਂਚਾਂ ਲਈ ਖਾਸ 'ਰਿਕੁਐਸਟ ਵਿੰਡੋਜ਼' (Request Windows) ਤੈਅ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਬਾਂਡ ਹਨ ਜੋ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2019-20, 2020-21, ਅਤੇ 2021-22 ਦੌਰਾਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਬਾਂਡ ਧਾਰਕ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ RBI ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਖਾਸ ਟ੍ਰਾਂਚ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਤਰੀਕਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਸਖ਼ਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣੀ ਬਾਂਡ ਸੀਰੀਜ਼ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਰਿਕੁਐਸਟ ਪੀਰੀਅਡ ਗੁਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਗਲੀ ਯੋਗ ਰੀਡੰਪਸ਼ਨ ਤਾਰੀਖ ਤੱਕ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਜਾਂ ਬਾਂਡ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਅੰਤਿਮ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਮੰਗਣ ਲਈ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਬੈਂਕ, ਡਾਕਖਾਨੇ, ਜਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਸਟਾਕ ਬ੍ਰੋਕਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਾਧਿਅਮ ਅਰਜ਼ੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ।
ਰੀਡੰਪਸ਼ਨ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਅਸਰ
ਜਲਦ ਨਿਕਲਣ 'ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਰੀਡੰਪਸ਼ਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। RBI ਰੀਡੰਪਸ਼ਨ ਕੀਮਤ India Bullion and Jewellers Association (IBJA) ਦੁਆਰਾ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ 999 ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਾਲੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬੰਦ ਕੀਮਤ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਧਾਰਨ ਔਸਤ (Simple Average) ਰਾਹੀਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੇਗਾ।
ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਅੰਤਿਮ ਰਕਮ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਤਾਰੀਖ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ-ਸੰਬੰਧੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁੱਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਮਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਜਾਂ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮੁਨਾਫਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਰਿਟਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੀਡੰਪਸ਼ਨ ਵਿੰਡੋ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੁੱਲ ਹੋਵੇਗਾ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਾਂ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਟੈਕਸ ਨਿਯਮ ਵੀ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਕ ਹਨ। ਅਸਲ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ, ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਰੀਡੰਪਸ਼ਨ ਟੈਕਸ-ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ, ਪਰ ਜਲਦ ਰੀਡੰਪਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸੈਕੰਡਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੈਕਸ ਲਾਗੂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੈਕੰਡਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ SGB ਖਰੀਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਖਾਸ ਟੈਕਸ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਿਹੜੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਸ ਨਿਕਾਸ ਸਹੂਲਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਵਿੱਤੀ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਲਈ ਮੁੱਖ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਂਡ ਸੀਰੀਜ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖਾਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਤਾਰੀਖ ਹੈ।