2025 ਦੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡ ਛਲਾਂਗਾਂ: ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ
ਪਿਛਲਾ ਸਾਲ, ਯਾਨੀ ਕਿ 2025, ਸੋਨੇ ਲਈ 72% ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਲਈ ਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 122% ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਸਾਲ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ S&P 500 ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਸਟਾਕ ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ (Equity Indices) ਦੇ ਸਿਰਫ ਸਧਾਰਨ ਸਿੰਗਲ-ਡਿਜਿਟ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਪਾ ਦਿੱਤੀ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਬਾਂਡ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੀ ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਵਾਧੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੰਗ ਨੇ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ, ਰਿਹਾ।
2026: ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ 2025 ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਪਰ 2026 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਮਾਡਰੇਸ਼ਨ (Moderation) ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਕਿ 2025 ਵਰਗੀਆਂ ਅਸਧਾਰਨ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਤੇਜ਼ੀ ਫੜਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਪਹੁੰਚ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਗੇ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਪਰ ਤੇਜ਼ੀ ਘੱਟ
ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਾਰਨ (Fundamentals) ਅਜੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ। 2025 ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ 863 ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮਾਂ (Geopolitical Risks) ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈਜ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਰੋਧੀ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਗ 2026 ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਘੱਟ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ। ਚਾਂਦੀ ਲਈ, ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਲਗਾਤਾਰ 5 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨ ਹਨ ਕਿ 2026 ਵਿੱਚ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਪਲਾਈ ਘਾਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਂਦੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਮਤ ਫਰਸ਼ (Price Floor) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ।
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਜੋਖਮ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ JPMorgan ਅਤੇ Goldman Sachs, 2026 ਲਈ ਸੋਨੇ ਦੇ ਲਈ $2000-$2200 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਔਸਤ ਕੀਮਤ ਦੇ ਟੀਚੇ (Target Price) ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ETF inflows ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਰਫਤਾਰ ਅਤੇ 'Higher for Longer' ਨੀਤੀ ਸਟਾਂਸ (Policy Stance) ਵਰਗੇ ਕਾਰਕ, ਜੋ ਕਿ U.S. Dollar ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਕੁਝ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣਗੇ। ਚਾਂਦੀ ਦਾ 122% ਦਾ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਭ-ਵਸੂਲੀ (Profit-taking) ਲਈ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹੁਣ ਗੱਲਾਂ (Narratives) ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਚੱਲ ਰਹੇ ਮੈਕਰੋ ਇਕਨਾਮਿਕ ਫੇਜ਼ (Macroeconomic Phase) ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਰਣਨੀਤੀ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 1 Finance ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ 2026 ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਖੇਡ ਹੋਵੇਗੀ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਕਰੋ ਆਰਥਿਕ ਦੌਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ।