ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਅਹਿਮ 'ਈਸਟ-ਵੈਸਟ' ਪਾਈਪਲਾਈਨ 'ਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ **$107** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹਮਲਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀ **4%** ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਮਾਰਕੀਟ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੱਡੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਹਿਮ ਈਸਟ-ਵੈਸਟ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ Brent Crude ਫਿਊਚਰਜ਼ $107 ਅਤੇ WTI $103 ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਘਟਨਾ 10 ਤੋਂ 11 ਸਤੰਬਰ 2026 ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਪਰੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਅਸਰ?
ਇਹ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਦੇ ਯਾਨਬੂ ਪੋਰਟ ਤੱਕ ਤੇਲ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ, ਜੋ 'ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹਾਰਮੁਜ਼' ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵਿੱਚ 3 ਤੋਂ 6 ਹਫਤੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 40 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਦੀ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਦਾ 4% ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਚਿੰਤਾਵਾਂ
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖਬਰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਤੇਲ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਦਰਾਮਦ (Import) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਜੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਨਫਲੇਸ਼ਨ (Inflation) ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਆਇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ (OMCs) 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਜੇ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਗਾਹਕਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ (Profit Margins) ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਲਹਾਲ, ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ (Volatility) ਬਣੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।