ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਦੋਹਰੇ ਇਸ਼ਾਰੇ
ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅੱਜ ਦੋਹਰੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਫਸਿਆ ਰਿਹਾ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਕੂਟਨੀਤਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੇ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ WTI (West Texas Intermediate) ਫਿਊਚਰਜ਼ ਹਾਲੀਆ ਸਿਖਰਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 5% ਡਿੱਗ ਕੇ $88 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਦਕਿ Brent crude ਦੇ ਜੂਨ ਕੰਟਰੈਕਟ $95 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਹੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਕੂਟਨੀਤਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤਣਾਅ ਘੱਟਣ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਜਤਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ The New York Times ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ 15-ਸੂਤਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਬਾਰੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਫੌਜੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਉਲਝਣ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, Trump administration ਵੱਲੋਂ ਲਗਭਗ 2,000 ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ 82nd Airborne Division ਤੋਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਮੁੜ ਗਰਮਾ ਦਿੱਤਾ। Bloomberg ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭੰਬਲਭੂਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਫੀ ਹਿੱਲ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 24 ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ, WTI ਫਿਊਚਰਜ਼ ਲਗਭਗ 5% ਵੱਧ ਕੇ $91 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ Brent crude $104.49 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। 23 ਮਾਰਚ ਨੂੰ Brent $99.94 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਇਹ $120 ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ।
ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਖਤਰੇ ਦੇ ਬੱਦਲ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਵਧਣ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਚੌਥੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ Israel Katz ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮ "ਪੂਰੀ ਤੀਬਰਤਾ" ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ। ਹਾਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ, ਜੋ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਦਾ ਲਗਭਗ 20% ਹਿੱਸਾ ਸਾਂਭਦੀ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਰੁਕਾਵਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਨਰਜੀ ਏਜੰਸੀ (IEA) ਨੇ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ "ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਪਲਾਈ ਰੁਕਾਵਟ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਰਚ ਲਈ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ 8 million barrels per day ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਖਾੜੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੇ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 million barrels per day ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਖਰਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੂ.ਐੱਸ. ਐਨਰਜੀ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (EIA) ਦੇ ਮਾਰਚ 2026 ਦੇ ਸ਼ਾਰਟ-ਟਰਮ ਐਨਰਜੀ ਆਊਟਲੁੱਕ (STEO) ਅਨੁਸਾਰ, Brent crude 2026 ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ $79 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਰਹੇਗਾ, ਜੋ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ $70 ਅਤੇ 2027 ਤੱਕ $64 ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ। EIA ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪਲਾਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਘਟਣ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ 8.210 billion barrels ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਸਥਿਰ ਹੋਣਗੀਆਂ। EIA ਇਹ ਵੀ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 2026 ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 13.6 million barrels per day ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, J.P. Morgan Global Research ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਢਾਂਚਾਗਤ ਵਧੇਰੇ ਸਪਲਾਈ ਕਾਰਨ 2026 ਵਿੱਚ Brent ਦਾ ਔਸਤ $60 ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਈਰਾਨ ਦਾ ਇਨਕਾਰ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ
23 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਉਦੋਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ "ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼" ਕਹਿ ਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਦੱਸਿਆ। ਇਸ ਇਨਕਾਰ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ "ਪੂਰੀ ਤੀਬਰਤਾ" ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੇ ਵਾਅਦੇ, ਨਾਲ ਹੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਤਾਇਨਾਤੀਆਂ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਸ਼ਮਣੀਆਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੋਖਮ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਜਾਰੀ ਹਨ, ਪਰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਨਕਾਰ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਫੌਜੀ ਰੁਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਸ਼ੱਕੀ ਹੈ। IEA ਦਾ "ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਪਲਾਈ ਰੁਕਾਵਟ" ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਵੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਪਲਾਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗੀ। 24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸੈਨਿਕ ਤਾਇਨਾਤੀ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਲ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਦੇ ਲਗਭਗ 5% ਵਧਣ ਨੇ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਦੇ ਡਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 2 ਮਾਰਚ, 2026 ਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Brent crude $82.37 ਅਤੇ WTI $75.33 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ।