ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਹਾਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਟੈਂਕਰਾਂ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲੇ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ (Brent Crude) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ **84.98 ਡਾਲਰ** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 4 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਇਸ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਕਾਰਨ MSCI Asia-Pacific Index 'ਚ **1.7%** ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Asian Stock Markets) ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਲਿਆਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹਾਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ (Strait of Hormuz) ਨੇੜੇ ਦੋ ਟੈਂਕਰਾਂ 'ਤੇ ਹੋਏ ਕਥਿਤ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਵਿੱਚ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ। MSCI Asia-Pacific Index, ਜੋ ਜਾਪਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, 'ਚ 1.7% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ
ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਫ਼ੌਜੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ (Brent Crude) ਫਿਊਚਰਜ਼ 2% ਵੱਧ ਕੇ 84.98 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਅਮਰੀਕੀ ਵੈਸਟ ਟੈਕਸਾਸ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ (WTI) ਕਰੂਡ 'ਚ ਵੀ 2.1% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ 79.79 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ 'ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 9.6% ਦਾ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖੇਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ
ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ (Indices) ਵਿੱਚ ਚੌਕਸੀ ਵੇਖੀ ਗਈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ-ਭਾਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਪਿਆ। ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਤਾਈਵਾਨ ਦੇ ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ 'ਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 5% ਅਤੇ 3% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਾਪਾਨ ਦਾ Nikkei 225 Index ਵੀ 0.8% ਡਿੱਗ ਕੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੀਨ ਦੇ CSI 300 Index ਨੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸਥਿਰਤਾ ਦਿਖਾਈ, ਸਿਰਫ 0.4% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ। ਇਸ ਨੂੰ ਜੂਨ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਅੰਕੜਿਆਂ (Trade Data) ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਿਰਯਾਤ (Exports) ਅਤੇ ਆਯਾਤ (Imports) ਕਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਰਹੇ।
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ ਊਰਜਾ ਆਯਾਤ (Energy Import) ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ (Trade Deficit) ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਮਹਿੰਗਾਈ (Domestic Inflation) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖੇਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਕਸਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਦੇ ਪੈਸੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਤਰਲਤਾ (Liquidity) ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਟੈਂਕਰ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸੰਭਾਵੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਮਾਰਜਿਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ-ਸਬੰਧਤ ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।