ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸੋਕੇ ਅਤੇ ਬੇਮੌਸਮੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਖੰਡ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਵਾਰ ਉਤਪਾਦਨ **90 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ** ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਿੱਲਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੰਡ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਾਰ ਖਰਾਬ ਮੌਸਮੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖੰਡ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਡਾ. ਸੰਜੇ ਕੋਲਟੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖੰਡ ਉਤਪਾਦਨ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 99 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 89 ਤੋਂ 90 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਗੰਨੇ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਕੁੱਲ ਪਿੜਾਈ (crushing) 900 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 1,045 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਸੀ।
ਮਿੱਲਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਦਾ ਪਿੜਾਈ ਸੀਜ਼ਨ ਵੀ ਛੋਟਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਸੀਜ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ 104 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ ਸਿਰਫ 90 ਦਿਨ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਚੱਲਣ ਕਾਰਨ ਮਿੱਲਾਂ ਦੇ ਫਿਕਸਡ ਖਰਚੇ (ਜਿਵੇਂ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਲੇਬਰ) ਕੱਢਣੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਥਾਨੌਲ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਮਿੱਲਾਂ ਦੀ 296 ਕਰੋੜ ਲੀਟਰ ਦੀ ਇਥਾਨੌਲ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਰਕਾਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਜੂਸ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰੇਨ-ਬੇਸਡ (ਅਨਾਜ-ਆਧਾਰਿਤ) ਉਤਪਾਦਨ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਮਿੱਲਾਂ ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗੀ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ
ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 99.7% ਮਿੱਲਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਣਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ 21 ਮਿੱਲਾਂ ਵੱਲ ₹119 ਕਰੋੜ ਦੇ ਬਕਾਏ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਕਾਇਆ ਭੁਗਤਾਨ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।