MCX 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅੱਜ ₹1.41 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹੀ, ਜਦਕਿ ਚਾਂਦੀ **0.65%** ਡਿੱਗ ਕੇ ₹2.16 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਆ ਗਈ। ਇਹ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਬਦਲਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਅਸਰ ਹੈ।
MCX 'ਤੇ ਕੀ ਹੈ ਹਾਲਾਤ?
ਅੱਜ, 30 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ Multi Commodity Exchange (MCX) 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦਾ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਕੰਟਰੈਕਟ ₹1.41 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਮੂਲੀ 0.01% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਤੰਬਰ ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਕੰਟਰੈਕਟ 0.65% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ ₹2.16 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਅਸਰ: Fed ਅਤੇ ਡਾਲਰ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਰਬਦਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (US Federal Reserve) ਦਾ ਹਾਲੀਆ ਫੈਸਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਆਜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਡਾਲਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਲਈ ਸੋਨਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸੀਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਖਪਤ ਖਰਚ (PCE) ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੀ ਭਵਿੱਖੀ ਵਿਆਜ ਦਰ ਨੀਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ
ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ (Safe-Haven Asset) ਵਜੋਂ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਅਸਥਿਰ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਕਸਰ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੁਆਰਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇਹ ਮੰਗ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ $4,080 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰੀ ਮੰਗ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੁਣ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਖਰੀਦ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਲਚਕਤਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਵਰਲਡ ਗੋਲਡ ਕੌਂਸਲ (World Gold Council) ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੂਨ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ 6% ਘੱਟ ਕੇ 131.4 ਟਨ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ 9% ਵਧੀ, ਅਤੇ ਗੋਲਡ ETF ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲੇ ਗਾਹਕ ਕੀਮਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਨਿਵੇਸ਼-ਕੇਂਦਰਿਤ ਮੰਗ ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈਜ ਵਜੋਂ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਮੰਗ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ ਅਗਲੇ ਨੀਤੀਗਤ ਐਲਾਨ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ।