21 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ MCX 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ (Gold Futures) **0.84%** ਵਧ ਕੇ **₹1,54,263** ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਸੋਨਾ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਭਾਰਤ 'ਚ ਇਸਦੀ ਮੰਗ ਵਧੀ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਚਮਕ
MCX 'ਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਕੰਟਰੈਕਟ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ 0.84% ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ₹1,54,263 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਾਟ ਗੋਲਡ 0.40% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ $4,365 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਪਾੜਾ ਭਾਰਤੀ ਬੁਲੀਅਨ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਛਾਲ ਦੋ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੈ:
- ਡਾਲਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ: ਭਾਰਤ ਸੋਨਾ ਇੰਪੋਰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਡਾਲਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੋਨਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ (Geopolitical Tension): ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੋਨਾ ਇੱਕ 'ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼' (Safe-haven asset) ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਚਾਂਦੀ ਵੀ ਰਹੀ ਤੇਜ਼
ਸੋਨੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਾਂਦੀ (Silver) ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ 0.16% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ₹2,42,000 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੰਗ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (U.S. Federal Reserve) ਦੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਨਜ਼ਰ ਰਹੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਗਲੋਬਲ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਸੋਨੇ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਮਿਲਣਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ।