G7 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਣਨੀਤਕ ਭੰਡਾਰ (Strategic Reserves) ਵਿੱਚੋਂ **100 ਮਿਲੀਅਨ** ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, MCX Crude Oil ਫਿਊਚਰਜ਼ **2.87%** ਡਿੱਗ ਕੇ **₹8,660** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ 'ਤੇ ਆ ਗਏ ਹਨ।
ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। MCX 'ਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਡਿਲੀਵਰੀ ਵਾਲੇ ਕਰੂਡ ਆਇਲ ਦੇ ਕੰਟਰੈਕਟ ₹256 ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲ ₹8,660 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ 'ਤੇ ਸੈਟਲ ਹੋਏ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਵਧਣ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਨੇ ਮਾਰਕੀਟ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕੀਮਤਾਂ ਕਿਉਂ ਡਿੱਗੀਆਂ?
ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ G7 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਉਹ ਫੈਸਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਉਹ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਨਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੇਲ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਧੇਗੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ (Volatility) ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਹਾਲ
ਸਥਾਨਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਨਰਮੀ ਹੈ। WTI Crude ਡਿੱਗ ਕੇ ਲਗਭਗ $90 ਅਤੇ Brent Crude ਲਗਭਗ $101 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਤੇਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਰਾਮਦਕਾਰ (Importer) ਹਨ, ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਲੈ ਕੇ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੈ ਰਿਸਕ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖਤਰਾ ਅਜੇ ਟਲਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ 'Strait of Hormuz' ਵਰਗੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਪਾਰਕ ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਹੁਣ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਸਸਤਾ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗ (Demand) ਨੂੰ ਵਧਾਏਗਾ ਜਾਂ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਮੰਗ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਥਿਰ ਰਹੇਗਾ।