ਤੇਲ ਭੰਡਾਰਾਂ 'ਤੇ 'ਓਪਰੇਸ਼ਨਲ ਤਣਾਅ' ਦਾ ਖਤਰਾ
JPMorgan Chase ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਮੱਧ-ਜੂਨ ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ 'ਓਪਰੇਸ਼ਨਲ ਤਣਾਅ' (operational stress) ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਤੇਲ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗ (accessible) ਤੇਲ ਦੇ ਸਟਾਕਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘਟ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਾਲ 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਕੋਲ ਕੁੱਲ 8.4 ਅਰਬ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਲਗਭਗ 0.8 ਅਰਬ ਬੈਰਲ ਹੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਲਗਭਗ 280 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਲਗਭਗ 580 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗ ਭੰਡਾਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਰੂਟਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ
ਇਸ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨੂੰ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੇ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ (Middle East) ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹਾਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ (Strait of Hormuz) ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਵਾਜਾਈ ਰੂਟਾਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੰਗਲਵਾਰ, 5 ਮਈ, 2026 ਨੂੰ, ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ (Brent crude) ਫਿਊਚਰਜ਼ 1.21% ਡਿੱਗ ਕੇ $108.54 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਵੈਸਟ ਟੈਕਸਾਸ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ (WTI) ਕਰੂਡ 1.76% ਡਿੱਗ ਕੇ $100.50 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਹਾਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਾਉਣ ਲਈ 'ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਫਰੀਡਮ' (Project Freedom) ਨਾਮਕ ਫੌਜੀ ਪਹਿਲ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਕਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ, ਜੋ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦਾ ਲਗਭਗ ਇੱਕ-ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ, ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਗੰਭੀਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵਿਆਪਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਨਜ਼ਰੀਏ
ਜਦੋਂ ਕਿ JPMorgan ਤੁਰੰਤ ਸਟਾਕ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਾਰਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਨਰਜੀ ਏਜੰਸੀ (IEA) ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਆਬਜ਼ਰਵਡ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ 85 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਘਟ ਗਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੱਧ-ਪੂਰਬੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਸਟਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਕਮੀ ਆਈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, EIA (Energy Information Administration) ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ 2026 ਤੱਕ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ ਵਧਣਗੇ, ਜੋ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, EIA ਦੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ 9.1 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਘਟ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ Q2 2026 ਵਿੱਚ 5.1 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਹਾਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦਾ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜਾਣਾ ਅਤੇ 4 ਮਈ, 2026 ਨੂੰ $114.44 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ। ਗੋਲਡਮੈਨ ਸੈਕਸ (Goldman Sachs) ਨੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ Q3 2026 ਤੱਕ ਹਾਰਮੂਜ਼ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਬ੍ਰੈਂਟ ਦੀ ਕੀਮਤ $120 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ
IMF (International Monetary Fund) ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, 2.5% ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਅਤੇ 5.4% ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $125 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਰਗੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਯਾਤ ਲਾਗਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। JPMorgan ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਸੀ ਕਿ 2026 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ $60/bbl ਰਹੇਗੀ, ਪਰ ਵਰਤਮਾਨ ਸਥਿਤੀਆਂ ਇਸ ਅਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ WTI ਲਈ $150/bbl ਵਰਗੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਜੋਖਮ ਅਜੇ ਵੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਗੋਲਡਮੈਨ ਸੈਕਸ ਨੇ Q4 2026 ਤੱਕ $115/bbl ਅਤੇ EIA ਨੇ Q2 2026 ਤੱਕ $115 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2027 ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ $76/b ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
