ਈਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉੱਚ-ਖਪਤ ਵਾਲੇ ਯੂਜ਼ਰਸ ਲਈ ਗੈਸੋਲੀਨ (ਪੈਟਰੋਲ) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। 8 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਏ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਅਸਰ 15% ਆਬਾਦੀ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀ ਹੋਈ ਮੰਗ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ 110 ਲੀਟਰ ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕੋਟਾ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। 8 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ, ਭਾਰੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਕੀਮਤ 5,000 ਟੋਮਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 10,000 ਟੋਮਨ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਹਿਲੇ 110 ਲੀਟਰ ਲਈ ਕੀਮਤ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਆਮ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਝ ਨਾ ਪਵੇ।
ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਮੰਗ ਦਾ ਸੰਕਟ
ਇਹ ਕਦਮ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੈਸੋਲੀਨ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਪਤ 145 ਮਿਲੀਅਨ ਲੀਟਰ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸਿਰਫ 122 ਮਿਲੀਅਨ ਲੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗੀ ਦਰਾਮਦ (Import) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ
ਈਰਾਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ 67% ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਈਰਾਨੀ ਕਰੰਸੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ 2.2 ਮਿਲੀਅਨ ਰਿਆਲ ਪ੍ਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਟ੍ਰੇਡ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਸਬਸਿਡੀ ਦੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਵਿੱਤੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ।
ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਫੈਸਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਮਾਰਕੀਟ ਇਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਉੱਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਅਸਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।