ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਭਾਅ ਅਤੇ FPI outflows ਬਣੇ ਕਾਰਨ
ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ, ਜੋ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (FPIs) ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਮੌਕੇ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪੈਸਾ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹਿਣਾ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਸਟੈਂਡ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਵੀ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ₹1,000 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ (OMCs) 'ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ ₹1,000 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਨਾਫੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਦਾ ਲਗਭਗ 85% ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੁਪਿਆ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੁਪਿਆ
ਖੇਤਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਾਪਾਨੀ ਯੇਨ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਯੂਆਨ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਵੀ ਘੱਟ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਤੇਜ਼ ਗਿਰਾਵਟਾਂ ਨੇ 2013 ਅਤੇ 2018 ਵਰਗੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰੰਟ ਅਕਾਊਂਟ ਘਾਟਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਸੀ।
ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਅਸਰ ਅਤੇ RBI ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ Nifty 50 ਲਗਭਗ 22-24x ਦੇ P/E ਰੇਸ਼ੋ 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਆਰਥਿਕ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਾਫੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਕੱਢਣਾ ਮਾਰਕੀਟ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਕੋਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇਣ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਰੁਪਿਆ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਰੁਪਏ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਰੁਖ ਹੈ, ਉਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।