ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਾਇਮੰਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੋੜ ਆਇਆ ਹੈ। FY26 ਦੌਰਾਨ Lab-Grown Diamonds ਦਾ ਐਕਸਪੋਰਟ **18.84 ਮਿਲੀਅਨ ਕੈਰਟ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੁਦਰਤੀ ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ **16.00 ਮਿਲੀਅਨ ਕੈਰਟ** ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਡਾਇਮੰਡ ਸੈਕਟਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਹੀਰਿਆਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੁਣ ਘਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਹਕ ਸਸਤੇ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ Lab-Grown Diamonds (LGDs) ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। FY22 ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਹੀਰਿਆਂ ਦਾ ਐਕਸਪੋਰਟ ਜਿੱਥੇ $24 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਸੀ, ਉਹ FY26 ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਕੇ $12.16 ਬਿਲੀਅਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, LGDs ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੀ ਸੁਧਾਈ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜੋ 2026 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ $71 ਪ੍ਰਤੀ ਕੈਰਟ ਤੱਕ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤੀ (Regulatory Focus)
ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ Bureau of Indian Standards (BIS) ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ IS 19469:2025 ਸਟੈਂਡਰਡ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਹੀਰਾ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਲਈ ਹੁਣ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਫਰਕ ਦੱਸਣ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਸੂਰਤ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਰਗੇ ਹੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਆਕਾਰ ਦੇ ਯੂਨਿਟ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਵਧਦੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਖਰਚਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margin) ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ICRA ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ FY27 ਵਿੱਚ ਸੈਕਟਰ 6-8% ਦੀ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧਾ ਦਰ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
