ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਫਿਊਲ ਸੰਕਟ ਦੇ ਬੱਦਲ! ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਮੈਚ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ

ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਆਲਿਟੀ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ

ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾੜੀ (Gulf) ਦੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡੀਜ਼ਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਫਿਊਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦਾ ਲਗਭਗ 40% ਹਿੱਸਾ ਡੀਜ਼ਲ ਹੈ, ਜੋ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ, ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਲਕੇ (Light) ਗ੍ਰੇਡ ਦੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੈਸੋਲੀਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਘੱਟ ਡੀਜ਼ਲ) ਜਾਂ ਅਫਰੀਕੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (ਜੋ ਬਹੁਤ ਹਲਕੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਲਫਰ ਵਾਲੇ) ਵਰਗੇ ਬਦਲਵੇਂ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਦਾ ਯੂਰਲਜ਼ (Urals) ਗ੍ਰੇਡ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਜਿੰਨਾ ਡੀਜ਼ਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਇਸ ਕੁਆਲਿਟੀ ਦੇ ਮੈਚ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਭਾਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦਰਾਤ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾ ਵੀ ਲਵੇ, ਡੀਜ਼ਲ ਦਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ 'ਚ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ (Geopolitical) ਤਣਾਅ ਕਰਕੇ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ (Brent Crude) ਲਗਭਗ $110 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਹ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ $120-$135 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। WTI (West Texas Intermediate) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਿਫਾਇਨਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਖਾਸ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਗ੍ਰੇਡਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਆਦਰਸ਼ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (IOCL), ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ (BPCL) ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ (HPCL) ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profits) 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਿਤੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸਥਿਰ ਫਿਊਲ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਲੋੜ

ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ (Diversification) ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ (Upgrade) ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਸਕਣ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਰਿਫਾਇਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰਣਨੀਤਕ ਬਦਲਾਅ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਲਗਾਤਾਰ ਫਿਊਲ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।