ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 5% ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਪਰਬੋਇਲਡ ਚੌਲਾਂ (parboiled rice) ਦੀ ਐਕਸਪੋਰਟ ਕੀਮਤ **$378-$384** ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਐਕਸਪੋਰਟਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹਾਰਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਫਰੇਟ ਖਰਚੇ ਕਾਰਨ ਵੋਲਯੂਮ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਐਕਸਪੋਰਟ ਕੀਮਤਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਆਪਣੇ ਉੱਚਤਮ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ। ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਨੇ ਐਕਸਪੋਰਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੁਸ਼ਨ (cushion) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਦੀ ਵਧਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬੇਮੌਸਮੀ ਮਾਨਸੂਨ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਝਾੜ (yields) 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਪਲਾਈ-ਸਾਈਡ ਦਬਾਅ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਘਰੇਲੂ ਉਪਲਬਧਤਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੀਆਂ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਐਕਸਪੋਰਟ ਵੋਲਯੂਮ ਅਤੇ ਫਰੇਟ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਦਦ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਐਕਸਪੋਰਟ ਵੋਲਯੂਮ ਹੌਲੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਦੀ ਵਧਦੀ ਕੀਮਤ ਹੈ। ਉੱਚ ਫਰੇਟ ਰੇਟ ਕਾਰਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਲਈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਰਡਰ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ।
ਖੇਤਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਹਾਲ
ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 5% ਟੁੱਟੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ $465-$468 ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ $420-$430 ਪ੍ਰਤੀ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ 'ਤੇ ਸੁਸਤ ਹੈ। ਚੀਨ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਮੰਗ ਘਟਣ ਕਾਰਨ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੀਆਂ ਐਕਸਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ 9.3% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕੀ ਟਰੈਕ ਕਰਨ?
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਫਸਲ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗਲੋਬਲ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਰੇਟਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਫਰੇਟ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਹਤ ਭਾਰਤੀ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਸਰਕਾਰੀ ਐਕਸਪੋਰਟ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਦਲਾਅ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।