ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ (conflict) ਨੇ ਗਲਫ ਕੋਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲ (GCC) ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਮਾਰ ਮਾਰੀ ਹੈ। ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ 70% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਖੇਤਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਿਰਯਾਤ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ Titan Company (ਜਿਸ ਦੇ Tanishq ਅਤੇ Damas ਬ੍ਰਾਂਡ ਹਨ), Malabar Gold & Diamonds, Kalyan Jewellers, ਅਤੇ Joyalukkas ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ UAE ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹਨ। ਸਟੋਰਾਂ 'ਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਆਮਦ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਖਰਚੇ ਕਰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕ ਕਾਫੀ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਈਦ ਵਰਗੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਸਮੁੱਚੀ ਮੰਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ। Titan Company ਨੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਸਟੋਰ ਤਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹੇ ਪਰ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਮਨੋਬਲ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਿਆ।
ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੌਰਾਨ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ
ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਡਰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਗਲੋਬਲ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਰਗ ਹਨ। ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗਾਹਕ ਹਨ, ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਵਧਾਨੀ ਕਾਰਨ ਸਜਾਵਟੀ ਗਹਿਣਿਆਂ (decorative jewelry) ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ (gold coins) ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ (bars) ਵੱਲ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬੁਲੀਅਨ (bullion) ਨੂੰ ਫੈਸ਼ਨ ਜਿਊਲਰੀ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਥਿਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅਸਲ ਸੰਪਤੀਆਂ (real assets) ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੁਬਈ ਗੋਲਡ ਐਂਡ ਜਿਊਲਰੀ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਇੱਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਸ਼ੀਸ਼ ਗਰਗ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਿਟੇਲਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਰਬ ਪ੍ਰਵਾਸੀ – ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ – ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ, ਘੱਟ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਗਾਹਕ ਵਰਗ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਜਿਊਲਰਾਂ ਲਈ ਗਲਫ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ
ਇਹ ਸੰਕਟ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 20-25% ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ Reliance Consumer Products ਅਤੇ Marico ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਗੁਡਜ਼ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, GCC ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਮਾਲੀਆ ਘੱਟ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। Titan Company ਵਰਗੇ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਲਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ Damas ਵਿੱਚ ਬਹੁਮਤ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਖਰੀਦੀ ਸੀ, ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਉਸਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। Titan ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਗਲਫ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣਾ ਫੋਕਸ ਬਦਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, GCC ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਦੂਰ ਪੂਰਬ (Far East) ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪਕ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰਣਨੀਤਕ ਤਬਦੀਲੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸਥਾਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਰੁਕੀਆਂ, ਵਿੱਤੀ ਜੋਖਮ ਵਧੇ
ਗਲਫ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਦੇਰੀ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਜਿਊਲਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਖੇਤਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮਨੋਬਲ ਘੱਟ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮਾਹੌਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਘਰੇਲੂ ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਰਨ। Titan Company ਵਰਗੀਆਂ ਪਬਲਿਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ, ਉਸਦਾ ਸਟਾਕ ਅਸਥਿਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ, ਇਸਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪੀਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਲਗਭਗ ₹3.66 Trillion ਸੀ ਅਤੇ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 75.57 ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਪਰਖੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। Kalyan Jewellers, ਜਿਸਦੀ GCC ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ, ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹305.5 Billion ਅਤੇ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 36.81 ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਮੂਲਯਾਂਕਨ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ Malabar Gold & Diamonds ਅਤੇ Joyalukkas ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅੰਕੜੇ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਸਥਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿੱਤੀ ਲੀਵਰੇਜ (financial leverage) ਦੇ ਜੋਖਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਾਲੀਏ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਖਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਸ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਜਾਂ GCC ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸਿੱਧੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਧੇ ਜਾਂ ਨਾ ਵਧੇ।