ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ **11%** ਘੱਟ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਤਾਰ-ਚੜਾਅ ਕਾਰਨ ਗਾਹਕਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਹੁਣ ਭਾਰੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਲਕੇ (lightweight) ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਸੋਨਾ ਬਦਲ ਕੇ ਨਵੇਂ ਗਹਿਣੇ ਲੈਣ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 11% ਹੇਠਾਂ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕਮੋਡਿਟੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਾਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ਤੋਂ 26% ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਭਗ 53% ਤੱਕ ਡਿੱਗੀਆਂ ਹਨ।
ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ
ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਮੈਕਰੋ-ਇਕਨਾਮਿਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਾਲੀ ਨੀਤੀ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਤਾਰ-ਚੜਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਜੌਹਰੀਆਂ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭਾਰੀ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਸਥਿਰਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ ਅਤੇ ਵਰਕਿੰਗ ਕੈਪੀਟਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਲਕੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਖਪਤਕਾਰ ਹੁਣ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼-ਗ੍ਰੇਡ ਬਾਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੋਕ 14-ਕੈਰੇਟ ਅਤੇ 18-ਕੈਰੇਟ ਦੇ ਡਾਇਮੰਡ-ਜੜੇ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਵਜ਼ਨ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ (Exchange Schemes)
ਵਿਆਹਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਐਕਸਚੇਂਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਰਿਕਵਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।