FY26 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਦਰਾਮਦ **83%** ਵਧ ਕੇ **103.50 ਲੱਖ ਟਨ** ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ DAP ਦਰਾਮਦਾਂ ਵਿੱਚ **36%** ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਘਰੇਲੂ ਖੇਤੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਵੱਧ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਯੂਰੀਆ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟਿਆ ਹੈ।
Detailed Coverage
ਖਾਦਾਂ ਦੇ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਵੱਡੀ ਬਦਲ
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖਾਦਾਂ ਦੇ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਸਾਲ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 83% ਵਧ ਕੇ 103.50 ਲੱਖ ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 56.47 ਲੱਖ ਟਨ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਮੰਗ ਵਿਚਾਲੇ ਵੱਡਾ ਪਾੜਾ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦਰਾਮਦਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਯੂਰੀਆ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ। FY26 ਵਿੱਚ ਯੂਰੀਆ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਘੱਟ ਕੇ 293.26 ਲੱਖ ਟਨ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 306.67 ਲੱਖ ਟਨ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡਾਈ-ਅਮੋਨੀਅਮ ਫਾਸਫੇਟ (DAP) ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਧ ਕੇ 39.14 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 37.72 ਲੱਖ ਟਨ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, DAP ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵੀ 36% ਵਧ ਕੇ 61.94 ਲੱਖ ਟਨ ਰਹੀ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਚ ਖਪਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਖਾਦਾਂ ਦੇ ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਭਾਰਤੀ ਖਾਦ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਫਰਮਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੂਰਾ ਸੈਕਟਰ ਉਪਲਬਧਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਤੇ ਵੱਧ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਰਾਮਦਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਨਿਰਭਰਤਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਭਾੜੇ ਅਤੇ ਕਰੰਸੀ ਦੇ ਫਲੈਕਚੁਏਸ਼ਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲਾਭ ਮਾਰਜਿਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਅਤੇ ਦਰਾਮਦ ਲਾਗਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਕਸਰ ਤਿਆਰ ਮਾਲ ਦੇ ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਮਾਰਜਿਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ
ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਮੁੱਖ ਕਾਰਕ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਬਸਿਡੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਕਮੋਡਿਟੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੁੱਲ ਸਬਸਿਡੀ ਬੋਝ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਾਦ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਅਕਸਰ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘੱਟ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਅਗਲੇ ਕੁਆਰਟਰਲੀ ਨਤੀਜੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਗਤਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਟਮ ਲਾਈਨ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।