ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ **14%** ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਇਆਬੀਨ ਦੀ ਇੰਪੋਰਟ **9-10 ਲੱਖ ਟਨ** ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਤੋਂ ਇੰਪੋਰਟ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੋਇਆਬੀਨ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੋ ਭਾਰਤ ਕਦੇ ਸੋਇਆਮੀਲ (soymeal) ਦਾ ਵੱਡਾ ਨਿਰਯਾਤਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹ ਕੱਚੇ ਸੋਇਆਬੀਨ ਦਾ ਇੰਪੋਰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੈ। 2025-26 ਦੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸਾਲ ਲਈ, ਇੰਪੋਰਟ ਦਾ ਅੰਕੜਾ 10 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਆਈ ਕਮੀ?
ਇਸ ਸਾਲ ਸਥਾਨਕ ਉਤਪਾਦਨ ਸਿਰਫ 110 ਲੱਖ ਟਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 128 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 14% ਘੱਟ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਬੇਰੁਖੀ ਨੇ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਹੁਣ ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਫਸਲਾਂ ਵੱਲ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਘਰੇਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ Minimum Support Price (MSP) ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਘਟਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੋਲਟਰੀ ਅਤੇ ਲਾਈਵਸਟਾਕ ਇੰਡਸਟਰੀ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਫੀਡ (Feed) ਦੇ ਖਰਚੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਮਾਲ?
ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਬੇਨਿਨ, ਟੋਗੋ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਅਤੇ ਨਾਈਜਰ ਵਰਗੇ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ Non-GM ਸੋਇਆਬੀਨ ਮੰਗਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਪੋਰਟ ਕੰਜੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ।