ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ **2026** ਦੀ ਖਰੀਫ ਫਸਲ ਦੌਰਾਨ ਸੋਇਆਬੀਨ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟ ਕੇ **10.79 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ** ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ **2.11%** ਘੱਟ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਕੇ ਕਾਰਨ ਫਸਲ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਮੀ ਘਰੇਲੂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ (Edible Oil) ਪ੍ਰੋਸੈਸਰਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Soyabean Processors Association of India (SOPA) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਬੀਜਾਈ ਦਾ ਰਕਬਾ 5% ਵਧ ਕੇ 117.73 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬੇਮੌਸਮੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਨੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸੂਬਿਆਂ ਦਾ ਹਾਲ: ਕਿੱਥੇ ਨਫਾ, ਕਿੱਥੇ ਨੁਕਸਾਨ?
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਕਾਫੀ ਸੁਧਰੇ ਹਨ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ 32% ਵਧ ਕੇ 57.2 ਲੱਖ ਟਨ ਰਿਹਾ, ਜਦਕਿ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ 48% ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ 9.5 ਲੱਖ ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ 33% ਡਿੱਗ ਕੇ 34.9 ਲੱਖ ਟਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੋਕੇ ਕਾਰਨ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 44% ਅਤੇ 46% ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੱਚੇ ਮਾਲ (Raw Material) ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਘਟਣ ਨਾਲ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Margins) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਖਰਚੇ ਦਾ ਬੋਝ ਗਾਹਕਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣੀ ਤੈਅ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਘਰੇਲੂ ਸਪਲਾਈ ਘਟਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਾਮ ਆਇਲ, ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਅਤੇ ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ (Import) 'ਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ?
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਤਿਮਾਹੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ 'ਤੇ ਖਾਸ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਇੰਪੋਰਟ ਡਿਊਟੀ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਕਮੋਡਿਟੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਗੀਆਂ ਕਿ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੀਆਂ।