ਭਾਰਤ ਨੇ FY 2024-25 ਵਿੱਚ **20.1 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ** ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਕੇ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ **$12.95 ਬਿਲੀਅਨ** ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਐਕਸਪੋਰਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਕੁਆਲਿਟੀ ਅਤੇ ਟਰੇਸੇਬਿਲਟੀ (Traceability) 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
FY 2024-25 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰਾਈਸ ਐਕਸਪੋਰਟਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਪੱਕਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਾਸਮਤੀ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ 6.07 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ $5.94 ਬਿਲੀਅਨ ਰਹੀ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 15.7% ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਰਿਸਕ ਅਤੇ ਕੰਪਲਾਇੰਸ
ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਨਿਰਭਰਤਾ (Geographic Concentration) ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਬਾਸਮਤੀ ਐਕਸਪੋਰਟ ਦਾ 61% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਇਰਾਕ, ਈਰਾਨ, ਯਮਨ ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਵਰਗੇ ਗਿਣੇ-ਚੁਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ (EU) ਵੱਲੋਂ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ (Pesticide residue) ਦੀ ਮਾਤਰਾ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਐਕਸਪੋਰਟ ਚੇਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੁਆਲਿਟੀ ਬনাম ਵੋਲਿਊਮ ਦੀ ਜੰਗ
ਭਾਰਤੀ ਐਕਸਪੋਰਟਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਦਲਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਾਲ ਭੇਜਣਾ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 'ਟਰਸਟਡ ਓਰਿਜਨ' (Trusted Origin) ਬਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਡਿੰਗ ਅਤੇ ਫਾਰਮ ਲੈਵਲ 'ਤੇ ਕੈਮੀਕਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਕੁਆਲਿਟੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਮਾਰਜਿਨ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।