ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਤੇਲ ਬੀਜ ਖੁਰਾਕ (Oilmeal) ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਅਪਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਕੇ **3.65 ਲੱਖ ਟਨ** ਰਹਿ ਗਈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ **4.65 ਲੱਖ ਟਨ** ਸੀ। ਲਾਲ ਸਾਗਰ (Red Sea) ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਸੋਇਆਬੀਨ ਖੁਰਾਕ (Soybean Meal) ਦੀ ਮੰਗ ਘੱਟੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੀਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਰੈਪਸੀਡ ਖੁਰਾਕ (Rapeseed Meal) ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਵਧੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਰੇਟ (Shipping Costs) ਦੇ ਉੱਚੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਰਾਮਦ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਤੇਲ ਬੀਜ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਬਰਾਮਦ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ
ਅਪਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤੇਲ ਬੀਜ ਖੁਰਾਕ (Oilmeal) ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਰਾਮਦ 21.5% ਘੱਟ ਕੇ 3.65 ਲੱਖ ਟਨ ਰਹਿ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 4.65 ਲੱਖ ਟਨ ਸੀ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸੋਇਆਬੀਨ ਖੁਰਾਕ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਸੰਕਟ
ਸੋਇਆਬੀਨ ਖੁਰਾਕ (Soybean Meal) ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 2.30 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਕੇ ਸਿਰਫ 62,844 ਟਨ ਰਹਿ ਗਈ। ਸਾਲਵੈਂਟ ਐਕਸਟਰੈਕਟਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (Solvent Extractors' Association of India) ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤੀ ਬਰਾਮਦਕਾਰ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਸਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਸੋਇਆਬੀਨ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ Free on Board (FOB) ਮੁੱਲ $605 ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੋਟਰਡੈਮ ਵਰਗੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ $430 ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਤੱਕ ਘੱਟ ਹਨ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਕੀਮਤ ਅੰਤਰ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਸੋਇਆਬੀਨ ਖੁਰਾਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਲਾਲ ਸਾਗਰ (Red Sea) ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅਸਰ
ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਆਵਾਜਾਈ (Shipping) ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ। ਲਾਲ ਸਾਗਰ (Red Sea) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੂਏਜ਼ ਨਹਿਰ (Suez Canal) ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਕੇਪ ਆਫ ਗੁੱਡ ਹੋਪ (Cape of Good Hope) ਰਾਹੀਂ ਲੰਬਾ ਰਸਤਾ ਲੈਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਫਰੇਟ (Freight Costs) ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਰਾਮਦਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲੰਬੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਾਰਨ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਰਗੇ ਰਵਾਇਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਤੇਲ ਬੀਜ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਚੀਨ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਰੈਪਸੀਡ ਖੁਰਾਕ ਨੂੰ ਰਾਹਤ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰੈਪਸੀਡ ਖੁਰਾਕ (Rapeseed Meal) ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 2.13 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਕੇ 2.48 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਰੈਪਸੀਡ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਹੈ। ਅਪਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੇ 1.42 ਲੱਖ ਟਨ ਤੇਲ ਬੀਜ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਸਿਰਫ 59,921 ਟਨ ਸੀ। ਚੀਨ ਦੀ ਇਹ ਮੰਗ ਬਰਾਮਦ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਬੀਜ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਕਈ ਕਾਰਕਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। ਘਰੇਲੂ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ (Poultry) ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ (Dairy) ਉਦਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਉੱਚ ਫਰੇਟ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਫਸਲ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਰਨ ਬਰਾਮਦ ਮੰਗ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫਸਲ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ (Red Sea) ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨਗੇ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਮਦ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਹੋਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਕ ਹੋਵੇਗਾ।