ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਪਤ (Gold Consumption) ਵਿੱਚ **29%** ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਅੰਕੜਾ **162.5 ਟਨ** ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਮੌਨਸੂਨ ਨੇ ਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਭਾਵੇਂ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਡਿਮਾਂਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸੁਸਤੀ ਆਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਰਾ ਘਟੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਕੁੱਲ ਡਿਮਾਂਡ ਵੈਲਯੂ 3% ਵਧ ਕੇ ₹2,41,900 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਮਾਰ
ਡਿਮਾਂਡ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਅਸਮਾਨੀ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹਨ। ਜਿਊਲਰੀ ਦੀ ਖਪਤ 20% ਘੱਟ ਕੇ 99.9 ਟਨ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਬਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਡਿਮਾਂਡ ਵਿੱਚ 40% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾੜੇ ਮੌਨਸੂਨ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਖਪਤ 625 ਤੋਂ 675 ਟਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 6 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਗੋਲਡ ETF ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਿਹਾ ਰੁਝਾਨ
ਭਾਵੇਂ ਭੌਤਿਕ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਣਾ ਘਟਿਆ ਹੈ, ਪਰ Gold ETFs ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, 26 ਸਕੀਮਾਂ ਤਹਿਤ AUM ₹1.86 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 16 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡ ਹਾਊਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗੋਲਡ Fund of Funds (FoFs) ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਰੋਕਣ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, SIPs ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ETF ਨਿਵੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਤਰਲਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।