ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਤਨ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ (Exports) ਜੂਨ 2026 ਵਿੱਚ **26.5%** ਵਧ ਕੇ **$2.21 ਬਿਲੀਅਨ** ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਲੈਬ-ਗਰੋਨ ਹੀਰਿਆਂ (Lab-grown Diamonds) ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਗ ਰਹੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁੱਲ ਤਿਮਾਹੀ (Q1 FY27) ਵਿੱਚ ਬਰਾਮਦ ਵਾਧਾ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ **0.04%** ਰਿਹਾ।
ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤੇਜ਼ੀ: ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਅੰਕੜੇ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਤਨ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਸੈਕਟਰ (Gems and Jewellery Sector) ਨੇ ਜੂਨ 2026 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2025 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜੂਨ 2026 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਬਰਾਮਦ 26.51% ਵਧ ਕੇ $2.21 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਗਲੋਬਲ ਮੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੁਧਾਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਲੈਬ-ਗਰੋਨ ਹੀਰਿਆਂ ਦਾ ਕਮਾਲ
ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਦਾ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਕਿ 54.5% ਵੱਧ ਕੇ $1.09 ਬਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਟੱਡਡ (Studded) ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ 85.35% ਵਧ ਕੇ $633.97 ਮਿਲੀਅਨ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ 25.34% ਵੱਧ ਕੇ $453.76 ਮਿਲੀਅਨ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲੈਬ-ਗਰੋਨ ਹੀਰਿਆਂ (Lab-grown Diamonds) ਦੇ ਸੈਗਮੈਂਟ ਨੇ ਵੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਪਾਲਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਲੈਬ-ਗਰੋਨ ਹੀਰਿਆਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਜੂਨ ਵਿੱਚ 52.25% ਵਧ ਕੇ $101.35 ਮਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਹ ਸੈਗਮੈਂਟ ਨੈਚੁਰਲ ਹੀਰਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਲਾਗਤ-ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ (Cost-effective) ਬਦਲ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਸੀਮਤ ਹੋਵੇ। ਪੂਰੀ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੂਨ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ, ਲੈਬ-ਗਰੋਨ ਹੀਰਿਆਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ 14.92% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਸੰਕੇਤ:
ਜੂਨ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੂਨ 2026 ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਿਮਾਹੀ ਲਈ ਚਿੱਤਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਕੁੱਲ ਬਰਾਮਦ ਸਿਰਫ 0.04% ਵਧ ਕੇ $6.61 ਬਿਲੀਅਨ ਰਹੀ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੈਕਟਰ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਹੌਲੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਤੋਂ ਉਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ, ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਦਰਾਮਦ (Imports) 5.9% ਘਟ ਕੇ $4.97 ਬਿਲੀਅਨ ਰਹੀ, ਜੋ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਸਤੂ ਸੂਚੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ (Inventory Management) ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਇਹ ਸੈਕਟਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ, ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ (Geopolitical Tensions) ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਰਗੇ ਦਬਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਤਨ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦਾ ਸੈਕਟਰ ਬਰਾਮਦ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਗਾਮੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰੁਖ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜੇਮ ਐਂਡ ਜਿਊਲਰੀ ਐਕਸਪੋਰਟ ਪ੍ਰੋਮੋਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲ (Gem & Jewellery Export Promotion Council) ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨਵੇਂ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਿਆਂ (Trade Agreements) ਰਾਹੀਂ ਨਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਕਿੰਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। Titan Company ਜਾਂ Kalyan Jewellers ਵਰਗੀਆਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੰਪਨੀਆਂ (Listed Companies) 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਹ ਦੇਖਣਗੇ ਕਿ ਕੀ ਬਰਾਮਦ ਵਾਲੀਅਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਸਿਕ ਵਾਧਾ, ਤਿਮਾਹੀ ਮੁਨਾਫੇ (Quarterly Margins) ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਸਥਿਰ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ ਅਤੇ ਵਸਤੂ ਸੂਚੀ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।