ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ **2025-26** ਦੇ ਪਹਿਲੇ 11 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ **151.64 ਲੱਖ ਟਨ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ **3.27%** ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਿਫਾਇਨਰ ਹੁਣ ਫਿਨਿਸ਼ਡ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਗਲੋਬਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਡਿੱਗਦੀ ਕੀਮਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰਿਫਾਇਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ
ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਇਨਰ ਹੁਣ ਰਿਫਾਇੰਡ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਘਟਾ ਕੇ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਮੰਗਵਾਉਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਿਫਾਇੰਡ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 16.89 ਲੱਖ ਟਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਇਸ ਵਾਰ 7.40 ਲੱਖ ਟਨ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀ ਦਰਾਮਦ 144.23 ਲੱਖ ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 129.93 ਲੱਖ ਟਨ ਸੀ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਸਥਾਨਕ ਰਿਫਾਇਨਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੈ।
ਤੇਲ ਦੀ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ
ਪਾਮ ਆਇਲ (Palm Oil) ਦੀ ਮੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 5.32% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਤੇਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਪਲਾਇਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, SAFTA ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਨੇਪਾਲ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਡਿਊਟੀ-ਫ੍ਰੀ ਤੇਲ ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਇਨਰਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਲਾਗਤ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੇ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਨਫਲਾਵਰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 10.8% ਵਧ ਕੇ $1,432 ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਅਤੇ ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੇਲ 11.2% ਵਧ ਕੇ $1,314 ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਿਆ 88.32 ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ 95.51 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਪੋਰਟ ਖਰਚਾ ਕਾਫੀ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਵਧੇ ਹੋਏ ਬੋਝ ਨੂੰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਮਾਰਜਿਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ।