International Energy Agency (IEA) ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ **100 ਮਿਲੀਅਨ** ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਜਾਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਵੈਸਟ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ Brent Crude ਅਜੇ ਵੀ **$100** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਲਈ, ਜੋ ਕਿ ਤੇਲ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਯਾਤਕ ਹੈ, ਇਹ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
International Energy Agency (IEA) ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਟਾਕ ਵਿੱਚੋਂ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਡੀਜ਼ਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਕਰੀਬਨ 330 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਕੀਮਤਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਘੱਟ ਰਹੀਆਂ?
ਇਸ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, Brent Crude $100 ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਰਕੀਟ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਸਟ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ 'Strait of Hormuz' ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ 'Floor' ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯੂਐਸ ਸਟਾਕ ਡਾਟਾ ਦੀ ਹਕੀਕਤ
United States Energy Information Administration (EIA) ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਕਰੂਡ ਸਟਾਕ ਵਿੱਚ 8.6 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਤੋਂ 3% ਘੱਟ ਹੈ। ਡਿਸਟਿਲੇਟ ਸਪਲਾਈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 12% ਹੇਠਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ 85% ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਲ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਦੀ ਹੈ।
- OMCs (Indian Oil Corporation, BPCL, HPCL): ਜੇਕਰ ਗਲੋਬਲ ਕੀਮਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿਣ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਰਿਟੇਲ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾ ਵਧਾਈਆਂ ਜਾਣ।
- Refiners (Reliance Industries): ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਭਾਵ 'Product Crack Spreads' 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਇਹ ਸਪਲਾਈ ਰਿਲੀਜ਼ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਠੰਡਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਵੈਸਟ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।