ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਨੀਤੀਆਂ ਨੇ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਉਡਾਣ
26 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ, ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਪਰਮਾਣੂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਧੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਨਵੇਂ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ। ਸਪਾਟ ਗੋਲਡ ਦੀ ਕੀਮਤ 0.67% ਵਧ ਕੇ $5,199.81 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਾਂਦੀ 0.64% ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ $89.67 'ਤੇ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (Investors) ਅਸਥਿਰ ਸਮਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਕੀਮਤ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ (DXY) 0.07% ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ 97.5714 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਡਾਲਰ-ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਲੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਇਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡਜ਼ (Treasury yields) ਮਿਲੀਆਂ-ਜੁਲੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਂਡ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਨਾਹ ਹਨ, ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਜਿੰਨੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਨਹੀਂ।
ਵਪਾਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ 10% ਟੈਰਿਫ ਨੇ ਵਪਾਰ ਯੁੱਧ (Trade War) ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਨੀਤੀ, ਜੋ 150 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸੋਨਾ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ, ਭਾਰਤੀ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂਆਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਗਿਰਾਵਟ ਦਿਖਾਈ। MCX ਸੋਨੇ ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ 0.35% ਡਿੱਗ ਕੇ ₹1,60,619 'ਤੇ ਆ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ MCX ਚਾਂਦੀ ਫਿਊਚਰਜ਼ 1.31% ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ ₹2,64,799 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਭਾਰਤ, ਜੋ ਕਿ ਸੋਨੇ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਪਤਕਾਰ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ: ਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੈ?
ਮੌਜੂਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨਾ-ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਇਹ ਵਾਧਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟਿਕਾਊ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਜੇਕਰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਘੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟੈਰਿਫ ਦਾ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਧਾਤੂਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ ਵੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰਹਿਣਗੇ। ਭਾਵੇਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਹੱਲ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਲਟਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
