ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਭਾਲ 'ਚ ਸੋਨਾ ਚਮਕਿਆ
ਇਸ ਵਾਰ ਸੋਨੇ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 4 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ, ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ Gold 2% ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਉਛਾਲ ਦਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ $5,055 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ 3.8% ਯਾਨੀ ₹5,762 ਰੁਪਏ ਵੱਧ ਕੇ ₹1,57,620 ਪ੍ਰਤੀ ਦਸ ਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਪਿਛਲੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 6% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਿਕਵਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ETFs ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖੀ ਤੇਜ਼ੀ
Gold ETFs (Exchange Traded Funds) ਨੇ ਵੀ ਬੁਲੀਅਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ Gold ETFs 4 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 4% ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ। Tata Gold Exchange Traded Fund ਨੇ ਇਸ ਰੈਲੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ Nippon India ETF Gold BeES, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ETF ਹੈ, ਵਿੱਚ 3.67% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ ਕਿ Gold BeES ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮੁੱਲ ₹2,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ETF ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤਾਂ ਐਕਸਚੇਂਜ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟ ਅਸੈੱਟ ਵੈਲਿਊ (NAV) ਤੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ (Geopolitical Tensions) ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ (Safe Haven) ਵਜੋਂ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ, ਮਾਰਕੀਟ ਹਾਲੇ ਵੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵੱਲੋਂ 2026 ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਐਨਾਲਿਸਟ (Analysts) ਵੀ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਹਨ। JP Morgan ਨੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ Gold Price $6,300 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ UBS ਨੇ 2026 ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ $6,200 ਤੱਕ ਜਾਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਧਰਾਂ ਤੋਂ 27% ਤੱਕ ਦਾ ਸੰਭਾਵੀ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ (Gold Reserves) ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਵੀ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਸਹਿਯੋਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਬਦਲਾਅ ਤੇ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ, ਹੁਣ ਵਿਅਕਤੀ ₹6 ਲੱਖ ਮੁੱਲ ਦਾ ਸੋਨਾ ਬਿਨਾਂ ਡਿਊਟੀ ਦੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੋਨਾ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਚਾਂਦੀ (Silver) ਅਤੇ ਪਲੈਟੀਨਮ (Platinum) ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੌਲੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚਾਂਦੀ ਅਕਸਰ ਸੋਨੇ ਨਾਲੋਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਲੈਟੀਨਮ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੰਗ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਖਤਰੇ, ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ, ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਦਬਾਅ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।