Whalesbook
ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤਾ ਬਨਾਮ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਇਸ ਵਾਰ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਇਸ ਉਛਾਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਤਾਜ਼ਾ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਟੈਰਿਫ (Tariff) ਘਟਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਸਤੇ ਭਾਅ 'ਤੇ ਖਰੀਦਾਰੀ (Bargain Buying) ਨੇ ਵੀ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸੋਨਾ: $5,000 ਦੇ ਪਾਰ, ਚਾਂਦੀ $86 ਨੇੜੇ
Spot gold (ਸਪਾਟ ਗੋਲਡ) ਅੱਜ ਲਗਭਗ 2.2% ਚੜ੍ਹ ਕੇ $5,044.74 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਹੀ ਅਸਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਨੇ ਨੇ ਲਗਭਗ 5.9% ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 2008 ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਾਧਾ ਸੀ। U.S. gold futures (ਯੂ.ਐਸ. ਗੋਲਡ ਫਿਊਚਰਜ਼) ਵਿੱਚ ਵੀ 2.7% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੋਨਾ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ $5,594.82 ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਡਾਲਰ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਲਈ ਸੋਨਾ ਵਧੇਰੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Federal Reserve) ਇਸ ਸਾਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਨਾ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
Silver (ਚਾਂਦੀ) ਨੇ ਵੀ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2.1% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ $86.92 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ (Safe-haven) ਦੀ ਮੰਗ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਗਲੋਬਲ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੰਗ (Industrial Demand) ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਅਸਰ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਪਾਰ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੰਗ ਅਤੇ ਫੈਡ ਦੀ ਨੀਤੀ
2 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਵਸਤਾਂ 'ਤੇ ਟੈਰਿਫ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 50% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 18% ਕਰਨਾ, ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕਦਮ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ (Exporters) ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਪਾਰਕ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ 'ਸੰਤੁਲਨ' ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਡਰ-ਅਧਾਰਤ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਮੈਕਰੋ-ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ (Macroeconomic Uncertainty) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚਾਂਦੀ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੰਗ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ, ਸੋਲਰ ਪੈਨਲ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ (EVs) ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। 2021 ਤੋਂ, ਚਾਂਦੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪਲਾਈ ਘਾਟ (Supply Deficit) ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖਪਤ ਮਾਈਨ ਸਪਲਾਈ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਮਾਈਨਿੰਗ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2027 ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਕਸਰ ਹੋਰ ਧਾਤੂਆਂ ਦੀ ਮਾਈਨਿੰਗ ਦਾ ਉਪ-ਉਤਪਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਢਲੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਕਮੀ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Federal Reserve) ਦੀ ਮੌਦਰਿਕ ਨੀਤੀ (Monetary Policy) ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਫੋਕਸ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਫੈਡ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2026 ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਫੈਡਰਲ ਫੰਡਸ ਰੇਟ (Federal Funds Rate) ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸੀਮਾ 3.5% ਤੋਂ 3.75% 'ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਤਿੰਨ ਕਟੌਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੀ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਉੱਚੀ ਬਣੀ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਬਾਰੇ ਫੈਡ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੀ U.S. Nonfarm Payrolls (ਨਾਨ-ਫਾਰਮ ਪੇਰੋਲ) ਰਿਪੋਰਟ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ ਲਈ ਲਗਭਗ 68,000 ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਦਾ ਆਊਟਲੁੱਕ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੁਪਿਆ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੱਧ-ਮਿਆਦ ਦਾ ਆਊਟਲੁੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫੈਡ ਦੀ ਨਰਮ ਨੀਤੀ, ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮ (Geopolitical Risks) ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਖਰੀਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ MCX gold (ਐਮਸੀਐਕਸ ਸੋਨਾ) ਲਈ ₹1.45 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ₹1.55 ਲੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨਾ $5,000-$6,000 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਾਂਦੀ $88-$100 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹੇਗੀ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।