ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ (CPI) ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ 3.8% ਵਧ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਮਈ 2023 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮਰੀਕੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ, ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Federal Reserve) ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਵੱਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, 10-ਸਾਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਬਾਂਡ (US Treasury Yield) 14 ਮਈ, 2026 ਤੱਕ ਲਗਭਗ 4.47% 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ।
ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਡਾਲਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ (Strait of Hormuz) ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Energy Markets) ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ Brent Crude Oil ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ $109 ਅਤੇ WTI ਦੀ $105 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮ (Geopolitical Risks) Gold ਵਰਗੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ (Safe-haven Assets) ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਡਾਲਰ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਕਾਰਨ, Gold ਅਤੇ Silver ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਲਈ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੰਪੋਰਟ ਡਿਊਟੀ ਵਾਧਾ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ Gold ਅਤੇ Silver ਦੀਆਂ ਦਰਾਮਦਾਂ (Imports) 'ਤੇ ਕੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਰੁਖ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। 13 ਮਈ, 2026 ਨੂੰ, Gold 'ਤੇ ਇੰਪੋਰਟ ਡਿਊਟੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਦਰ ਲਗਭਗ 6% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 15% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 10% ਬੇਸਿਕ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਅਤੇ 5% ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਇਨਫ੍ਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸੈੱਸ (AIDC) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ (Foreign Exchange) ਦੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਅਤੇ ਦਰਾਮਦ ਦੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Gold-Silver ਦਰਾਮਦ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਭੌਤਿਕ ਮੰਗ (Physical Demand) ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Gold ਅਤੇ Silver ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, Spot Gold ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 4% ਘਟ ਕੇ $4,773 ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ $4,557 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ 'ਤੇ ਆ ਗਈ। Silver ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ਤੋਂ 12% ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿੱਗ ਕੇ ਲਗਭਗ $78 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, MCX Gold Futures 2% ਡਿੱਗ ਕੇ ₹1,58,872 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ MCX Silver Futures 6% ਡਿੱਗ ਕੇ ₹2,73,601 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ
ਕੁਝ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨੀਤੀ ਭੌਤਿਕ ਖਰੀਦ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਹਾਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। Jewellery ਸਟਾਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ Kalyan Jewellers 'ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ Gold ਅਤੇ Silver ਦਾ ਆਊਟਲੁੱਕ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਲਗਾਤਾਰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ Gold ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।