Whalesbook
ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ
17 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ, ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। COMEX 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ (Futures) 2.18% ਡਿੱਗ ਕੇ $4936.1 'ਤੇ ਆ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ 4.50% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ $74.455 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ MCX 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ 1.18% ਘੱਟ ਕੇ ₹1,52,939.00 ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ 2.37% ਡਿੱਗ ਕੇ ₹2,34,199.00 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਸਿਰਫ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਗੋਲਡ ਅਤੇ ਸਿਲਵਰ ETFs (Exchange Traded Funds) ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ETFs ਦੇ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1% ਤੋਂ 4% ਤੱਕ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ (Safe-haven Assets) ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ETFs 'ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ ਅਸਰ
ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਇਹ ਰੁਖ ਘਰੇਲੂ ETFs 'ਤੇ ਵੀ ਭਾਰੀ ਪਿਆ। ਸਿਲਵਰ ETF ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ, Tata Silver ETF 2.00%, Nippon India Silver ETF 2.21%, ਅਤੇ Zerodha Silver ETF 2.07% ਡਿੱਗੇ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਿਰੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ICICI Prudential Silver ETF, HDFC Silver ETF, ਅਤੇ Groww Silver ETF ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। Edelweiss Silver ETF ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ 2.86% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਗੋਲਡ ETF ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ Tata Gold ETF 1.68%, Nippon India ETF Gold BeES 1.86%, ਅਤੇ Zerodha Gold ETF 1.86% ਡਿੱਗੇ। Baroda BNP Paribas Gold ETF ਗੋਲਡ ETFs ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 4.20% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ETF ਰਿਹਾ। ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਗਿਰਾਵਟ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਫੰਡ ਮੈਨੇਜਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜੋਖਮ ਤੋਂ ਬਚਣ (Risk Aversion) ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੰਦੀ ਦੇ ਕਾਰਨ: ਗਲੋਬਲ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਬਦਲਾਅ
17 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗਿਰਾਵਟ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀਆਂ ਕਾਰਨ ਘੱਟ ਲਿਕੁਇਡਿਟੀ (Liquidity) ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਏ ਯੂਐੱਸ ਡਾਲਰ (US Dollar) ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਗਈ। ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੈਂਟਰਲ ਬੈਂਕ (ECB) ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (Interest Rates) ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਜਾਪ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਨਾ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਪੀਲ ਘੱਟ ਗਈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਯੂਐੱਸ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ (US Dollar Index) 97.0820 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਸਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਐਕਸਚੇਂਜ ਬੋਰਡ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (SEBI) ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਅਤੇ ਸਿਲਵਰ ETFs ਲਈ ਸਰਕਟ ਲਿਮਿਟ (Circuit Limit) ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ETFs ਦੀ ਕੀਮਤ ਖੋਜ ਨੂੰ ਕਮੋਡਿਟੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਅਸਲ ਸਮੇਂ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਹੈ। ਸੇਬੀ (SEBI) ਨੇ T-2 NAV-ਅਧਾਰਤ ਲਿਮਟਾਂ ਤੋਂ T-1 ਰੈਫਰੈਂਸ ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਏ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਗੋਲਡ ETFs ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ₹24,000 ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਸਿਲਵਰ ETFs ਵਿੱਚ ₹9,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਇਆ ਸੀ। ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ETFs ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ±6% ਦੀਆਂ ਕੀਮਤ ਸੀਮਾਵਾਂ, ਜੋ ±20% ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਵੋਲੈਟਿਲਿਟੀ (Volatility) ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ: ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ
17 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਅਜੇ ਵੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਫਿਊਚਰਜ਼ ਅਤੇ ETFs ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇਹ ਭਾਰੀ ਵਿਕਰੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜੋਖਮ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ (Risk-off Environment) ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਮਾਨਟਰੀ ਪਾਲਿਸੀ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੇਕਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਮੁੜ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਕੋਈ ਅਚਾਨਕ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ (Geopolitical) ਅਸਥਿਰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਮੁੜ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ETFs ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਮੁੱਖ ਆਰਥਿਕ ਸੂਚਕਾਂਕ (Macroeconomic Indicators), ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ (Risk Appetite) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ।