ਸੋਨਾ-ਚਾਂਦੀ ਨੇ ਜਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ੀ: ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਨੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਪਿੱਛੇ
ਵੀਰਵਾਰ, 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਨੂੰ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਸਪਾਟ ਗੋਲਡ (Spot Gold) ਲਗਭਗ 3.15% ਵੱਧ ਕੇ $4,796.42 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਾਂਦੀ (Silver) 0.66% ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ $75.58 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ (Monetary Policy) ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਡਾਲਰ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੁਲਾਰਾ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ (DXY) ਅੱਜ, 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਨੂੰ, ਲਗਭਗ 99.5092 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, 10-ਸਾਲਾ ਯੂ.ਐੱਸ. ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ (U.S. Treasury Yield) ਵੀ ਘੱਟ ਕੇ ਲਗਭਗ 4.28% 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਾਰਕ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਨਾ-ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲੀਆਂ (non-yielding) ਸੰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ (President Donald Trump) ਦੇ ਇਰਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ (Iran conflict) ਬਾਰੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਸਰਾ (safe haven) ਵਜੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਬਾਰੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੀ ਚਿੰਤਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੀਮਤੀ ਧਾਂਤੂਆਂ (precious metals) ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਲੈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ: ਸੋਨਾ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ (Analysts) ਦੀ ਰਾਏ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੇਗੀ, ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਖ਼ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। Augmont ਦੀ ਰੇਨਿਸ਼ਾ ਚੈਨਾਨੀ (Renisha Chainani) ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨਾ $4,700 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ (ਲਗਭਗ ₹1.52 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ) ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਸਥਿਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ $4,900 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਗਜ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪੀਟਰ ਸ਼ਿਫ (Peter Schiff) ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ ਸੋਨੇ ਲਈ 1980 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਹੀਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਟੀਚੇ $11,400 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। Wells Fargo ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਵੀ ਬਲਿਸ਼ (bullish) ਨਜ਼ਰੀਆ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ $6,100 ਤੋਂ $6,300 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ (central banks) ਵੱਲੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਭਾਰੀ ਮੰਗ ਹੈ। Goldman Sachs ਨੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ $5,400 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਿੱਥਿਆ ਹੈ।
ਸੰਭਾਵੀ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਰੁਖ਼
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਜੋਖਮ (Risks) ਵੀ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਜਲਦੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਲਰ ਵੱਲ ਮੋੜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲਗਾਤਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਜਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਾ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Federal Reserve) ਨੂੰ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੋਨਾ ਮਾਈਨਿੰਗ ਸਟਾਕਸ (Gold Mining Stocks), ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ GDX ETF ਦੁਆਰਾ ਟਰੈਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚੋਂ 95% ਬੇਅਰਿਸ਼ (bearish) ਸੰਕੇਤ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਖੁਦ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਜੋ ਕਿ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੰਗ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਸਤੂ (commodity) ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਡੀਵੈਲੂਏਸ਼ਨ (currency devaluation) ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਜੋਖਮ (systemic risk) ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਹੇਜ (hedge) ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।