ਸੋਨਾ (Gold) ਅੱਜ $4,029 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (US Fed) ਦੇ ਵਿਆਜ ਦਰ (Interest Rate) ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਰਕੀਟ ਸੈਟੀਮੈਂਟ ਤੋਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕੀ ਹੈ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ?
ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸੋਨੇ (Gold) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਲਗਭਗ $4,029 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (Investors) ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (US Fed) ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (Interest Rates) ਬਾਰੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ (Market Sentiment) ਤੈਅ ਹੋਵੇਗੀ।
ਫੈਡ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਭਵਿੱਖ
ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ 70% ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਆਪਣੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 30% ਮੌਕਾ ਹੈ ਕਿ 25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟਰੇਡਰਜ਼ (Traders) ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਇੱਕ ਰੇਟ ਹਾਈਕ ਦੀ 76% ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੋਨੇ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਨਾ ਕੋਈ ਵਿਆਜ ਜਾਂ ਡਿਵੀਡੈਂਡ (Dividend) ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਜਦੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵੱਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸੋਨਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲਾਗਤ (Cost) ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਾਂਡ (Bonds) ਜਾਂ ਸੇਵਿੰਗਜ਼ ਅਕਾਊਂਟ ਵਰਗੇ ਵਿਆਜ-ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਜੇਕਰ ਫੈਡ ਦਰਾਂ ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflationary pressures) ਸਿਰਫ ਅਮਰੀਕਾ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ (UK) ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ (Japan) ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਵੀ ਇਸ ਹਫਤੇ ਆਪਣੇ ਨੀਤੀਗਤ ਸਟੈਂਸ (Policy stances) ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇੱਕ 'ਸਟੋਰ ਆਫ ਵੈਲਿਊ' (Store of value) ਵਜੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੇਪਰ ਕਰੰਸੀ (Paper currency) ਦੀ ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ (Purchasing power) ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਰਨ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣੇ ਧਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਸੰਪਤੀ (Defensive asset) ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।
ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂਆਂ
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ (West Asia) ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਈਰਾਨ (Iran) ਵੱਲੋਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ (Geopolitical uncertainty) ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੰਪਤੀਆਂ (Safer assets) ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਮੋਡਿਟੀ (Commodity) ਖਬਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude oil) ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂਆਂ (Precious metals) ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਸਪਾਟ ਸਿਲਵਰ (Spot silver) 0.9% ਵਧ ਕੇ $57.65 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਲੈਟੀਨਮ (Platinum) 0.3% ਵਧ ਕੇ $1,600.40 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੈਲੇਡੀਅਮ (Palladium) 0.7% ਘਟ ਕੇ $1,261 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ। Commerzbank ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੋਨਾ $4,500 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।