ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ **$4,100** ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵੱਲੋਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਕਾਰਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ
ਦੇਸ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ $4,100 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਈ ਹੈ।
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਰੁਪਿਆ
ਰੁਪਏ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵੱਲੋਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਲਈ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਰਾਮਦਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਘੱਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੁੱਲ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ 'ਤੇ ਘੱਟ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁਪਇਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰੁਪਇਆ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਲਈ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਆਯਾਤ ਕਰਨਾ ਸਸਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਕ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ
ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੱਡੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੀ ਜੂਨ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਮਿੰਟਸ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅੰਕੜੇ, ਅਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਡਾਟਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਾਅਵੇ ਅਤੇ ADP ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅੰਕੜੇ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁੱਖ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੋਨਾ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਵਿਆਜ-ਭੁਗਤਾਨ ਸੰਪਤੀ (non-interest-bearing asset) ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਕਸਰ ਬੁਲੀਅਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਵਿਆਜ-ਮੁਖੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਕਈ ਵਪਾਰੀ ਅਗਲੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਣ ਤੱਕ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਵਰਗੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਰੁਚੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਜੋਖਮ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਨਾਹ (safe-haven) ਸੰਪਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਲਹਾਲ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਭਰਿਆ ਰੁਖ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।