ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Federal Reserve) ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (Interest Rates) ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਵਧੀਆਂ ਹਨ।
ਸੋਮਵਾਰ, 6 ਜੁਲਾਈ, 2026 ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ (Precious Metals) ਦੇ ਭਾਅ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਸੋਨਾ $4,180 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਥਾ ਦਿਨ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੋਨਾ 23 ਜੂਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਉੱਚਤਮ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਚਾਂਦੀ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਦਿਖਾਇਆ, 0.2% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ $62.57 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਬਰ ਮਾਰਕੀਟ ਡਾਟਾ ਦਾ ਅਸਰ
ਬੁਲੀਅਨ (Bullion) ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਧਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲੇਬਰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਈ ਨਰਮੀ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਜੂਨ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਗਿਰਾਵਟ ਦਿਖਾਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੀ ਵਿਆਜ ਦਰ ਨੀਤੀ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਕ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਿੱਚ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਨਾ ਕੋਈ ਵਿਆਜ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵਿਆਜ-ਅਦਾਇਗੀ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਂਡਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਦਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦਰਾਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
CME FedWatch Tool ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੁਣ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧੇ ਦੀ 50% ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਹਮਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਕ
ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਗਲੋਬਲ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਸਰਾ (Safe-haven asset) ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਚਰਚਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਤਰ (Qatar) ਵਿਚੋਲਗਿਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਜਾਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤਰੱਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਕਈ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਆਰਥਿਕ ਰਿਪੋਰਟਾਂ 'ਤੇ ਨੇੜੀਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਪਾਰ ਸੰਤੁਲਨ (Trade balance) ਦੇ ਅੰਕੜੇ, ਆਗਾਮੀ FOMC ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਮਿੰਟਸ, ਅਤੇ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ (Weekly jobless claims) ਵਰਗੀਆਂ ਮੁੱਖ ਅਪਡੇਟਾਂ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਇਹ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਮਾਰਗ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੀਆਂ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਮੰਗ ਦੇ ਰੁਝਾਨ
ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਕਾਰਕ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਚੂਨ (Retail) ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਸਥਾਨਕ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ (Physical gold demand) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਮੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਰੁਚੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੁਧਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ, ਉੱਚ ਗਲੋਬਲ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਅਕਸਰ ਵਧੇ ਹੋਏ ਘਰੇਲੂ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭੌਤਿਕ ਖਰੀਦ ਦੀ ਰੁਚੀ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ (Indian Rupee) ਦੀ ਚਾਲ ਵੀ ਇੱਕ ਕਾਰਕ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੁਪਇਆ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਯਾਤ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।