ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੁਲਾਰਾ
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ਸੋਨੇ (Gold) ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ "ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼" (Safe Haven) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਭਾਰਿਆ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਜਿਹੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ, MCX 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਅ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕੰਟਰੈਕਟ ਨੇ ਲਗਭਗ ₹1,47,372 ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਛੂਹਿਆ, ਜੋ ਕਿ 3.64% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਿਟੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਿੱਥੇ ਦਿੱਲੀ, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੇਨਈ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
MCX ਫਿਊਚਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਕਾਰੋਬਾਰ
ਮਲਟੀ ਕਮੋਡਿਟੀ ਐਕਸਚੇਂਜ (MCX) 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਕੰਟਰੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਜੂਨ ਕੰਟਰੈਕਟ 3.64% ਵਧ ਕੇ ਲਗਭਗ ₹1,47,372 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ ਐਕਸਪਾਇਰੀ ਵਾਲਾ ਕੰਟਰੈਕਟ ਲਗਭਗ ₹1,43,924 'ਤੇ 3.61% ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਗਸਤ ਕੰਟਰੈਕਟ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਰੁਚੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦੌਰਾਨ ਨਕਦ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਨਾ ਵੇਚ ਵੀ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ "ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼" ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਸੰਕੇਤ
ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਕ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜੇ, ਸੋਨੇ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹਿਣਗੇ। ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 2.4% ਸੀ। ਵਧਦੀਆਂ ਊਰਜਾ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਲਈ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਾ ਵੀ ਸੋਨੇ ਲਈ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ETF ਰਾਹੀਂ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਧ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।
ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕੁਝ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੋਨਾ ਡਿੱਗਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੌਰਾਨ ਨਕਦ ਲਈ ਸੋਨਾ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਵਧਦੇ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ (Treasury Yields) ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਡਾਲਰ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਪੀ ਮੋਰਗਨ (J.P. Morgan) ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਦੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਪਰ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜੋਖਮ ਵਧ ਗਏ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰਿਟੇਲ ਭਾਅ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਧਾ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਰਿਟੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ 24K ਸੋਨਾ ₹376 ਪ੍ਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮ ਵਧਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ 24K ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹646 ਪ੍ਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋਈ। ਇਹ ਅੰਤਰ ਸਥਾਨਕ ਮੰਗ, ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਜਾਂ ਖੇਤਰੀ ਸਟਾਕ ਪੱਧਰਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।