ਇਰਾਨ ਤਣਾਅ ਨੇ ਵਧਾਇਆ ਤੇਲ, ਪਰ ਸੋਨਾ ਆਇਆ ਰਾਹੋਂ ਲਾਹੇ!
ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂਆਂ (Precious Metals) ਦੇ ETFs ਵਿੱਚ 4% ਤੱਕ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਇਰਾਨ 'ਤੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੱਚਾ ਤੇਲ (Crude Oil) 6% ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੱਜਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਦਾ ਡਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੋਨੇ (Gold) ਦੇ ਭਾਅ ਵੀ ਡਿੱਗ ਗਏ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ 2.5% ਅਤੇ ਸਪਾਟ ਗੋਲਡ 2% ਡਿੱਗ ਕੇ $4,664.39 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮ (Geopolitical Risk) ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕੇਤਾਂ (Economic Signals) ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੈਟਲ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਮਾਈਨਿੰਗ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਜੋ ਚਾਂਦੀ (Silver) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਾਂਦੀ ਉਤਪਾਦਕ, Hindustan Zinc, ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ 3% ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿੱਗ ਕੇ ਲਗਭਗ ₹506.9 'ਤੇ ਆ ਗਏ। ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਮੋਟਰ, Vedanta, ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੀ 2% ਤੱਕ ਡਿੱਗੇ। Hindustan Zinc ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 25x ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹40,000 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Vedanta ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 10x ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹35,000 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਲੋਹਾ (Iron Ore) 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ NMDC ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 15x ਹੈ, ਜੋ ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ (Valuation) ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾਲਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ Fed ਕਟੌਤੀ 'ਤੇ ਸ਼ੰਕੇ, ਸੋਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਖ਼ਬਰਾਂ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਆਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਭਾਲ (Flight to safety) ਦੀ ਬਜਾਏ, ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨਾਲ 10-ਸਾਲਾ US Treasury Yield ਵਧ ਗਿਆ ਅਤੇ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ (Dollar Index) ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (Higher interest rates) ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਨਾ-ਉਪਜ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ (Non-yielding assets) ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਘੱਟ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਸ ਸਮੇਂ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮ ਤੋਂ ਬਚਾਅ (Hedging against geopolitical risk) ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Federal Reserve) ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਬਾਰੇ ਸ਼ੰਕਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਸਰਾ (Safe haven) ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਉਜਾਗਰ
Hindustan Zinc ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮੋਡਿਟੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਜ਼ਿੰਕ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। Vedanta 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਕਾਰਜਾਂ ਕਾਰਨ ਕਾਫ਼ੀ ਕਰਜ਼ਾ (Substantial debt) ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਧਦੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਕਮੋਡਿਟੀ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। Vedanta ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਬਣਤਰ (Financial structure) NMDC ਵਰਗੇ ਘੱਟ ਕਰਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਮੰਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਧੇਰੇ ਜੋਖਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੇਅਰ ਕਮੋਡਿਟੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ Vedanta ਪਿਛਲੇ ਆਰਥਿਕ ਤਣਾਅ ਦੌਰਾਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੋਚ (Market sentiment) ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। HZ ਅਤੇ VEDL ਲਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ (Analysts) ਦੀ ਰਾਏ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਹੋਲਡ' (Hold) ਰੇਟਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। HZ ਲਈ ਕੀਮਤ ਟੀਚਾ (Price target) ਲਗਭਗ ₹520-540 ਅਤੇ VEDL ਲਈ ₹400-480 ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਕਰੋ-ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ (Macroeconomic pressures) ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਮਾਈਨਿੰਗ ਸਟਾਕਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ਲਈ ਗਲੋਬਲ ਕਾਰਕਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ
Hindustan Zinc ਅਤੇ Vedanta ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਕਮੋਡਿਟੀ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ (Central banks) ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ HZ ਦਾ ਸਥਿਰ ਉਤਪਾਦਨ (Steady production) ਅਤੇ Vedanta ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ (Strong metrics), ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਕਰੋ-ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣਗੇ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation), ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ (Economic growth) ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਘਟਣ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਮ ਰੁਖ ਨਿਰਪੱਖ (Neutral stance) ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਟੀਚੇ (Price targets) ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।