ਮਿਸ਼ਰਤ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਦਾ ਖੇਡ
MCX 'ਤੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ (Gold Futures) ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅੱਜ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਵਾਂ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਡਿਲੀਵਰੀ ਵਾਲੇ ਕਾਂਟ੍ਰੈਕਟ 0.25% ਡਿੱਗ ਕੇ ₹1,58,360 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੂਨ ਕਾਂਟ੍ਰੈਕਟ 0.12% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ ₹1,61,503 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਾਂਟ੍ਰੈਕਟਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਅਗਸਤ ਕਾਂਟ੍ਰੈਕਟ 0.55% ਵਧ ਕੇ ₹1,65,053 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਅੰਤਰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਫਿਊਚਰਜ਼ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੰਡ
MCX 'ਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਗੋਲਡ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਕਾਂਟ੍ਰੈਕਟ 0.25% ਡਿੱਗ ਕੇ ₹1,58,360 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੂਨ ਕਾਂਟ੍ਰੈਕਟ ₹1,61,503 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਟੈਕਟੀਕਲ ਸੈਲਿੰਗ (tactical selling) ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅੰਡਰਲਾਈੰਗ ਸਪੋਰਟ (underlying support) ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਗਸਤ ਕਾਂਟ੍ਰੈਕਟ ਵਿੱਚ 0.55% ਦਾ ਵਾਧਾ, ਜੋ ₹1,65,053 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (investors) ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ (Analysts) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਵਪਾਰਕ ਰਣਨੀਤੀਆਂ (trading strategies) ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। MCX ਗੋਲਡ ਲਈ ਸਪੋਰਟ (support) ₹1,57,500–₹1,56,000 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ (resistance) ₹1,60,000–₹1,62,400 'ਤੇ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮੈਕਰੋ ਇਕਨੋਮਿਕ ਕਾਰਨ
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਇਹ ਰੁਝਾਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਮੈਕਰੋ ਇਕਨੋਮਿਕ (macroeconomic) ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਿਓ-ਪੋਲੀਟੀਕਲ (geopolitical) ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਸੇਫ-ਹੇਵਨ ਡਿਮਾਂਡ (safe-haven demand) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ (Central Banks) ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਸੰਪਤੀ (stable asset) ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਟੌਤੀ (interest rate cuts) ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਵੀ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਗਲੋਬਲ ਸਪਾਟ ਗੋਲਡ ਦਾ ਰੇਟ ਲਗਭਗ $5,060 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ 72.59% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ (Precious Metals) ਨੇ ਕਾਫੀ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। MCX 'ਤੇ ਸਿਲਵਰ ਫਿਊਚਰਜ਼ 3.83% ਵੱਧ ਕੇ ₹2,62,213 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਲੈਟੀਨਮ (Platinum) ਦੇ ਭਾਅ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤ ₹190 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਵਧੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਲੋਬਲੀ ਇਹ $2,131 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸੋਨੇ ਨੇ 2025 ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ $5,500 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਹਾਈ (record highs) ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਫਰਵਰੀ 2026 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਉੱਚਾਈ ਤੋਂ 25% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਗਿਰਾਵਟ (sharp pullback) ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।
ਸੰਭਾਵੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ (U.S. jobs data) ਉਮੀਦ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Federal Reserve) ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਘੱਟ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਨਾਂ ਵਿਆਜ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ (non-yielding assets) ਦੇ ਧਾਰਨ ਦੀ ਮੌਕੇ ਦੀ ਲਾਗਤ (opportunity cost) ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ (U.S. dollar) ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਾ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ 2026 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਗਈ ਤੇਜ਼ ਗਿਰਾਵਟ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਬਦਲਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ।
2026 ਲਈ ਨਜ਼ਰੀਆ
2026 ਲਈ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਰੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਜ਼ਰੀਆ (positive outlook) ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ $5,000 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ $7,200 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉਮੀਦਵਾਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਗੋਲਡ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼, ਜਿਓ-ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਰਥਕ ਮਾਨਿਕ ਨੀਤੀ (supportive monetary policy) ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ।।