ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ Gold ETFs, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ Mirae Asset ਅਤੇ ICICI Pru ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਫੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ **8.3%** ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ 'ਚ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
ਕੀ ਹੋਇਆ?
ਜੂਨ 2026 ਦੇ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ Gold Exchange Traded Funds (ETFs) ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ 'ਚ 8.3% ਨੈਗੇਟਿਵ ਰਿਟਰਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚ Mirae Asset Gold ETF, DSP Gold ETF, ਅਤੇ ICICI Pru Gold ETF ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ₹1,500 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਉਦੋਂ ਆਈ ਜਦੋਂ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਮ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਲਗਭਗ ਸਥਿਰ ਰਹੇ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ, ਇਸ ਨਾਲ ਫੰਡ ਅਤੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਟਰੈਕ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਫਰਕ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ Gold ETF ਨੈਗੇਟਿਵ ਰਿਟਰਨ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਕਸਰ ਟਰੈਕਿੰਗ ਐਰਰ (Tracking Error) ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ (Volatility) ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ Gold ETF ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਭੌਤਿਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਰਿਫਲੈਕਟ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕੀਮਤ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਡਿਮਾਂਡ (Supply and Demand) ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਵਾਰ ਫੰਡ ਦੇ ਨੈੱਟ ਐਸੇਟ ਵੈਲਿਊ (NAV) ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ETF ਆਪਣੇ NAV ਤੋਂ ਡਿਸਕਾਊਂਟ 'ਤੇ ਟ੍ਰੇਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ (Liquidity) ਘੱਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰਿਟਰਨ ਅੰਡਰਲਾਈੰਗ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਕਿਉਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਡਾਟਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦੇਖਣ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਫੰਡ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਫੰਡ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੂਜਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਸਾਲ ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਿਟਰਨ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। Aditya Birla SL Gold ETF, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਛੇ-ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਸਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪੈਟਰਨ ਦਿਖਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ICICI Pru Gold ETF ਨੇ ਤਿੰਨ-ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਸਥਾਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
Gold ETFs ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
Gold ETF ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਨਵੀਨਤਮ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਾਰਕਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
- ਟਰੈਕਿੰਗ ਐਰਰ (Tracking Error): ਇਹ ਫੰਡ ਦੇ ਰਿਟਰਨ ਅਤੇ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਦੇ ਰਿਟਰਨ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਫਰਕ ਹੈ। ਘੱਟ ਟਰੈਕਿੰਗ ਐਰਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਫੰਡ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਿਰਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਐਕਸਪੈਂਸ ਰੇਸ਼ੀਓ (Expense Ratio): ਇਹ ਫੰਡ ਦੁਆਰਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਖਰਚ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ Gold ETFs ਪੈਸਿਵ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਘੱਟ ਐਕਸਪੈਂਸ ਰੇਸ਼ੀਓ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਤਿਮ ਰਿਟਰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ (Liquidity): ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਪਾਰਕ ਵਾਲੀਅਮ (Daily Trading Volume) ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਉੱਚ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਯੂਨਿਟਸ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੇ ਅਸਲੀ ਮੁੱਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਖਰੀਦ ਜਾਂ ਵੇਚ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਦੇਖਣਾ ਹੈ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ (Consistency) 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਫੰਡ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਂਚਣਾ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਐਕਸਪੈਂਸ ਰੇਸ਼ੀਓ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਟਰੈਕਿੰਗ ਐਰਰ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌੜਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੀਨਤਮ NAV ਅਤੇ ਐਕਸਚੇਂਜ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕੀਮਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਅਸਲ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ।