ਅੱਜ, 20 ਅਗਸਤ, 2026 ਨੂੰ, ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ (US Treasury Yields) ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਡਾਲਰ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $4,500 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਵੱਲੋਂ 9 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਾਂਡਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਕੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ $4 ਅਰਬ ਕਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈ ਹੈ।
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ
20 ਅਗਸਤ, 2026 ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਧਰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜੂਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ $4,500 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਦੇ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕੀਮਤ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡਜ਼ (US Treasury Yields) ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਯੀਲਡਜ਼ ਘੱਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸੋਨਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਦਾ ਬਾਂਡ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਤਰਲਤਾ (Liquidity) ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੈ। 9 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਤੋਂ, ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ 10-ਸਾਲਾ ਤੋਂ 30-ਸਾਲਾ ਤੱਕ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ (Debt) ਦੀ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰੇਗੀ। ਹੁਣ ਇਹ $2 ਅਰਬ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ $4 ਅਰਬ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 4 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਚੱਲੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਉਧਾਰ ਲੈਣ ਦੀ ਲਾਗਤ (Borrowing Costs) ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦ ਕੇ, ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਦਾ ਟੀਚਾ ਯੀਲਡਜ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 5.34% ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ ਲਗਭਗ 5.19% 'ਤੇ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡਜ਼ ਘੱਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਮੌਕਾ ਲਾਗਤ (Opportunity Cost) ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਖਤਰਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਂਡ ਬਾਈਬੈਕ (Buyback) ਦੀ ਖਬਰ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਥਿਕ ਮਾਹੌਲ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Federal Reserve) ਦੀ ਜੁਲਾਈ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਵੇਰਵੇ (Minutes) ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। ਕਈ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (Interest Rates) ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹੋਰ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਕਾਰਕ
ਮੌਦਰਿਕ ਨੀਤੀ (Monetary Policy) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ ਕਾਰਕ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਜਨਤਕ ਕਰਜ਼ਾ (U.S. Public Debt) $40 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ (Fiscal Stability) ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹਾਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ (Strait of Hormuz) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਖਤਰੇ (Geopolitical Risks) ਵੀ ਉੱਚੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਊਰਜਾ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ, ਸੋਨਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਹੇਜ (Hedge) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ, ਗਲੋਬਲ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ (Global Bullion) ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। MCX ਸੋਨੇ ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ (MCX Gold Futures), ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗਿਰਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਲਰ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ (Dollar Fluctuations) ਨਾਲ, ਬਲਕਿ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਮੰਗ-ਪੂਰਤੀ (Demand-Supply Dynamics) ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸੂਚਕਾਂਕ (Economic Indicators) 'ਤੇ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ (Weekly Jobless Claims) ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ (Manufacturing) ਅੰਕੜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ ਕਿ ਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਦਾ ਤਰਲਤਾ ਦਖਲ (Liquidity Intervention) ਉਧਾਰ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਢੰਗ ਨਾਲ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੀ ਲਗਾਤਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨੂੰ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰੇਗੀ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।