ਝੂਠੇ ਟਵੀਟ ਨੇ ਮਚਾਈ ਹਾਹਾਕਾਰ!
ਇਹ ਸਭ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਗਲਤ ਟਵੀਟ ਨਾਲ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਊਰਜਾ ਸਕੱਤਰ, Chris Wright, ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ (U.S. Navy) ਨੇ ਸਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ (Strait of Hormuz) ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲਾਂਘਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਉਲਝਣ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮਚ ਗਈ।
ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੇ ਸੁਧਾਰ
ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ (Crude oil futures) ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। West Texas Intermediate (WTI) crude futures, ਜੋ ਹਫਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ $119 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਸਨ, ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ 15.5% ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਏ। ਇਹ $83 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ $83.45 ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੰਦ ਹੋਏ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, Brent crude futures ਵੀ $92.87 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਦਿਨ ਦੇ $82 ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸੁਧਾਰ ਸੀ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ IEA ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਇਹ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗਣਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੁਧਾਰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ (misinformation) ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੋਖਮਾਂ (geopolitical risks) ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਥਿਰਤਾ (volatility) ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਸੈਵਨ (G7) ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਨਰਜੀ ਏਜੰਸੀ (International Energy Agency - IEA) ਵਿਚਕਾਰ ਰਣਨੀਤਕ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ (strategic oil reserves) ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 300 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ 400 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। IEA ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 2022 ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ 180 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਸਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਅਤੇ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ
ਸਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਤੇਲ ਦੇ ਕੁੱਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਲਗਭਗ 20% ਹਿੱਸਾ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ExxonMobil (ਜਿਸਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 22.37 ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਔਸਤ 13.56 ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ Chevron (ਲਗਭਗ 28.49 P/E ਰੇਸ਼ੋ ਨਾਲ) ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ (valuations) ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ (growth prospects) ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਪਦੇ ਹਨ।
ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਭਵਿੱਖ
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ (investors) ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ (uncertainty) ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬਿਆਨਾਂ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।